

ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਰਵਾੜ ਬੀਜ ਨਾਲ ਦੋ ਤਰਕ (ਛੇ ਸੇਰ ਦੇ ਤੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਵੱਧ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਾਣੇ ਹੀ ਬਚਦੇ ਸਨ।
ਸੰਨ ੧੮੧੯ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਕਾਰਨ ਧਾਨ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ। ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਬੀਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੇ ਪੁਣਛ, ਰਾਜੌਰੀ ਤੇ ਮੁਜੱਫਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਵਾੜ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜਾਨੇ 'ਚੋਂ ਕਢਵਾ ਕੇ ਧਾਨ ਦਾ ਬੀਜ ੧੬ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਖਰਵਾੜ ਦੀ ਬਜਾਏ ੩ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਖਰਵਾੜ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਤਰਕ ਲੈਣਾ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਕਿ ੧੮੨੧ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ੧੨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਜ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਲਗਾਨ ਵੀ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਪਜ ਸਮੇਂ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ। ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਆਜੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣੀ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਹਕੂਮਤ ਵਲੋਂ ਉਪਜ, ਮੰਗਣੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਲਾਇਆ 'ਤੋਰਾ ਟੈਕਸ' ਵੀ ਸਦਾ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਫੈਸਲਾ ਇਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਪਰੰਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦਰਖਾਸਤਾਂ ਮੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਾ ਕੇ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਸਰ (ਸੈਫ਼ਰਨ) ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ੯੦ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੇਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਇਤਨਾ ਕੀਮਤੀ ਹੈ ਜਿਤਨਾ ਕਿ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਤੋਲਿਆ ਵੀ ਰਤੀਆਂ ਮਾਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਨਨੀ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੇਸਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘਟੀਆ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੀ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਮਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਸ ਦੀ