ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਹਵਾ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਵਾਂਗ ਅਟਕ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾ ਜਾ ਲਾਇਆ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਰੀ ਭੇੜ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਲੋਥਾਂ ਵਿਛ ਗਈਆਂ, ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਤੜਫ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਸੂਰਮੇ ਤਨੋ ਮਨੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੇ ਡਾਢੇ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅਟਕ ਦੇ ਪੁੱਲ ਦੇ ਰੱਸੇ ਵੱਢ ਕੇ ਪੁਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਮੱਦਦ ਲਈ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਸ਼ਹਿਜਾਦਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲਵਾ ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੇ ਤਾਣ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਜੋ ਕੀੜੀ ਦੇ ਕਟਕ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੈਨਾ ਦਾ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਧਰੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੱਦਦ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਟਕ ਦਾ ਪੁਲ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਘੋੜਾ ਅਟਕ ਵੱਲ ਠੇਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਵਲ ਦੇਖ ਕੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨੇ ਐਸਾ ਹੁਲਾਰਾ ਖਾਧਾ ਕਿ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਉੱਪਰ ਮਾਨੋ ਕਹਿਰ ਟੁੱਟ ਪਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਨੱਠ ਭੱਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਮ ਖਾਨ ਨੇ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ 'ਚੋਂ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅੱਲਾ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ ਪਰ ਜਾਨ ਪਿਆਰੀ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਨਾ ਰੁਕੇ। ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਆਪ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਥੇ ਸੂਹੀਏ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਮ ਖਾਨ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਖੇਸ਼ਗੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮੋਰਚੇ ਗੱਡ ਲਏ ਹਨ। ਸ਼ੇਰਿ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ, ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਸੀ ਐਸਾ ਭੇੜ ਹੋਇਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਗਈ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਭੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਜ਼ਬ ਦਾ ਘਮਸਾਨ ਮੱਚ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੋ ਗਈ ਜੈਸੀ ਹੰਸਾਂ ਅੱਗੇ ਟਟੀਹਰੀਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਰਣ ਤੱਤੇ 'ਚੋਂ ਦੌੜਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਰਣ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ। ਦੌੜੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੇ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ