Back ArrowLogo
Info
Profile

ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਰ ਸੁਜਾਨ, ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਸਿੰਘ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਵੈਰੀ ਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਣ ਦਾ ਬਿਗਲ ਵਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਸਨ ਇਹ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸੇ ਨਾਲ ਭਿੜਨ ਲੱਗੇ। ਕਦੇ ਗਾਜ਼ੀ ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧਕੇਲਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ। ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲੋਹਾ ਖੜਕਦਾ ਸੁਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਾਂ ਲਹੂ ਡੁਲ੍ਹਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨੇ ਘੱਟੇ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵੀ ਮੱਧਮ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਗਾਜੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਆ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਨੇਜ਼ਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਵਲ ਦੌੜਾਇਆ। ਸਿੰਘ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਏ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਸੱਯਦ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਛਾਈਂ ਮਾਈਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਕੌੜੇ ਦਾ ਪਤਨ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਤੋਰੂ ਤੇ ਹੋਤੀ ਮਰਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿੱਧਾ ਲੂੰਦ ਖੁਵੜ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਤੁਰਕ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਸੈਦੂ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜੋ ਤੇਗ ਇਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਨੇਜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਡੰਗਿਆ, ਉਸ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੋ ਦਾ ਕਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

ਦਾ ਸੀਕਾਨੋਂ ਨੇਜ਼ੇ ਤਲੇ ਪਾਂਚ ਅਜਗਰੋ

ਲਕਾ ਇਤੰਨ ਪਖੇਮਾ ਦੁਰੁਮੀ ਦਾ ਖਿਆਮ।

ਭਾਵ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੇਜ਼ੇ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਜੋਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਨੇਜ਼ੇ ਗਾਜੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਇੰਵ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਦਰਜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਆਰਪਾਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚਤਰ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸਰਦਾਰ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਸੱਯਦ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਚੜ੍ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਦੇਖ ਇਹ ਲੂੰਦ ਖੁਵੜ ਤੋਂ ਵੀ ਭੱਜ ਨਿਕਲਿਆ। ਪਰ ਅੱਗੇ ਮੌਲਵੀ ਇਸਮਾਈਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ੧੪ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਡਟ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਖਾ ਕੇ ਦੌੜ ਗਿਆ। ਹਾਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਲੜਾਉਂਦਾ ਖਾਲਸਾ ਪੰਜਤਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਪਰ ਸੱਯਦ ਬੁਨੇਰ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ

95 / 178
Previous
Next