ਜਹਾਦੀ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹ ਪਠਾਣ ਸਿਰ ਧੜ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਸਨ।

ਉਧਰੋਂ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ, ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਵੈਨਤੂਰਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਬਾਲਾ ਕੋਟ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਉਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਜੈਕਮਾਊਂਟ (੧੮੨੯-੧੮੩੨) ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਯਦ ਦੇ ਬੰਦੇ ਜੰਗ ਅੰਦਰ ਚੀਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਬਾਲਾ ਕੋਟ ਜਹਾਦੀਆਂ ਦਾ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਥੋਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈ। ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਨਾਇਕ ਦਾ ਇਹ ਹਸ਼ਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਠਾਣ ਜਿਧਰ ਬਚਾਉ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੇਖਿਆ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹਰਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਣ ਤੱਤੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਪਾਹੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੰਤਗੀਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੁਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਪੁਣਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਜੰਗ ਦੀ ਜਿੱਤ ਉਪਰੰਤ ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਨਲੂਏ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ,"ਸੱਯਦ ਦਾ ਧੜ ਲੱਭੋ"। ਧੜ ਲੱਭਿਆ, ਉਪਰੰਤ ਕਬਰ ਖੋਦ ਕੇ ਸੀਸ ਅਤੇ ਧੜ ਉੱਤੇ ਕੀਮਤੀ ਦੁਸ਼ਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੌਲਵੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਯਦ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਾਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਏ ਮੁਗਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਦਫ਼ਨਾਇਆ।

ਵਨੀਤ ਨਲੂਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਖਤਮ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ (੨੦੦੦) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ੧੮੫੩ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਮੁਗਲ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਸੂਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਿੱਚ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਐਸੀ ਸਜ਼ਾ ਬੜੀ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨੋਂ ਉਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਅੰਦਰ ਸੂਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੀਆਂ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਸਜਾਵਾਂ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ।