ਖ਼ਤਰਾ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਡੂੰਘੀਆਂ ਖੁੰਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਪਸ਼ੂ ਇਹਦੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਸਿਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬੜੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਡਟ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਇਹਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ, ਦੁਪਹਿਰੇ ਤਿੰਨ ਕੁ ਵਜੇ ਕੈਦੀ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪ ਦੀ ਕੈਂਟੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਬਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਰਫ਼-ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲਈ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਬਿੰਦ ਕੁ ਠਹਿਰਿਆ। ਗੱਡੀ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰੋਲੇ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਈ ਤੇ ਉੱਡਦੀ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਗੋਹੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਓਵਰ-ਕੋਟ ਦੇ ਕਾਲਰ ਥੱਲੇ ਲੁਕਾਣਾ ਪਿਆ।

ਉਹ ਹਾਲੀਂ ਏਸ ਪਾਲ ਵਿੱਚ ਅਖੀਰਲੀ ਆਪਣੀ ਸੰਤ ਨੰਬਰ ਦੀ ਬਾਰਕ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਖੜੋਤਾਂ ਬੂਟਾਂ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਹੀ ਝਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬੁਕੋਵੀਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਗੱਭਰੂ, ਉਹਦਾ ਸਾਥੀ-ਕੈਦੀ ਜਾਰਜ ਸਰਪੇ, ਉਹਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਆਇਆ। ਕੋਈ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਕੈਂਪ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਦਾ ਦਿਲ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਧੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 'ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ?"

"ਸ਼ੈਦ ਉਹ ਤੇਰਾ ਕੈਂਪ ਬਦਲਾਣ ਲੱਗੇ ਨੇ," ਸਰਪੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਿਆਵਾ ਦੱਸਿਆ।

"ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਨੇ ?"

"ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।"

"ਸ਼ੈਦ ਉਹੀ ਬੰਦਾ ਏ ਜਿਹੜਾ ਹੁਣੇ ਬਰਫ਼-ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਏ ?"

"ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਤੱਕਿਆ।"

"ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਏ ?" ਮੀਡਿਆ ਨੇ ਚਾਣਚੌਕੀ ਖੁਤ-ਖੁਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਸ਼ਮੀ ਟੋਪੀ ਤੇ ਓਵਰ-ਕੋਟ ਠੀਕ ਕਰ ਕੇ ਦਫਤਰ ਵੱਲ ਹੋ ਪਿਆ। ਢਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਗੁਲਾਬੀ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜਣ ਤੱਕ ਉਹਨੂੰ ਬੜਾ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬਿੰਦ ਲਈ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਕਮਰੇ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾ ਉਹਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਬਾਰਾਂਤਾ, ਇੱਕ ਫੋਟੜ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਦੀ ਮੱਧਮ ਮਰਦਾਵੀਂ ਵਾਜ ਵੀ ਸੀ । ਉਹਦੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਏਸ ਉੱਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬੜਾ ਫ਼ਖ਼ਰ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰਕਾ ਦਾ ਉਹਨੇ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਉਹ ਇਸ ਲੱਤ ਨਾਲ ਖੜਕਾਂਦਾ। ਉਹਦੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਸਨ । ਮੁੰਛਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਏਸ ਲੱਭ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਫਖ਼ਰ ਸੀ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਮੁੰਡਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰੁਮਾਨੀਅਨ ਕੈਦੀ ਉਹਨੂੰ 'ਬੁਦੇਨੀ ਆਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਅਰਦਲੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਲੋਕੜ ਅੰਗੀਠੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਲੱਕੜ ਟਿਕਾ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਪਿਛਾਂਹ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਏਥੇ ਇੰਜ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਅਟੈਨਸ਼ਨ