ਗਈ ?"

"ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹਨੇ ਇਹ ਤੋਂ ਰੱਖ ਲਈ ਏ।"

"ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਸ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਓਸ ਗਰੀਬ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਤਲਬ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਨਾਂ ਗੁਲਾਮ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਡੂੰਗੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਕੋਲ ਮਿਲੀ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਆ ਬੈਠਾ "

"ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਲਬ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।"

"ਰਹਿਣ ਦੇ! ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਏ। ਉਹਨੂੰ ਰੋਟੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੋਣੀ ਏਂ ? ਇਹਦਾ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਏ।"

"ਤੇ ਭੋਂ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਮੁੱਲ ਲੈ ਲਈ ਏ ।" ਗੀਤਜ਼ਾ ਨੇ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਦੱਸਿਆ।

"ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ! ਪਰਤਣ ਉੱਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ ।"

"ਜੋ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਪਰਤੇਗਾ ਕਿਵੇਂ ?"

"ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਆਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਕਈਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਦੀ ਫ਼ਹਿਰਿਸਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਫੇਰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਐਵੇਂ ਟੱਪਲਾ ਵੱਜਾ ਸੀ ।"

ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਚਰਨੈਤਜ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਤਾਂਹ ਟਕੋਰ ਤੇ ਘਿਰਣਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ ਵੀ, ਪਰ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਨੂੰ ਆਦਿਆ ਤੱਕ ਕੇ ਉਹਦਾ ਮੂੰਹ ਨਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਹਾਲੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਹਾ ਫੁੱਲ ਟੰਗੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਲਿੱਸੀ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸਾਂਵਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਉਹ ਏਸ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੀ ਢਾਣੀ ਕੋਲ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵੱਲ ਇੰਜ ਤੱਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਏਥੇ ਨਹੀਂ, ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਤੱਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕਾਹਲੀ ਜਹੀ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਮੁਲਾਇਮ ਮੋਥੇ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾਏ।

“ਚਾਚਾ ਚਰਨੰਤਜ਼, ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਏ," ਉਹਨੇ ਗੋਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, "ਉਹ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ - ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਜਿਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਏ "

"ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਜਿਉਂਦਾ ਹੋਣਾ ਏਂ। ਚੰਗਾ, ਬੜਾ ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ....।‘’

ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਖੁਰਕਿਆ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਿਛਾਂਹ ਸਹਾਰਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। " ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੀ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾ, ਜੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਠੀਕ ਹੋਵੇ ।" ਉਹ ਬਬਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹੋਣ।

"ਪਰ ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਸੁਣਿਆ ਏ, ਨਾਸਤਾਸੀਆ? ਕੀ ਉਹਨੇ ਤੈਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਏ ?" ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵੱਲ ਰਤਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਉਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਥਾਊ ਬਣ ਗਿਆ ਏ... ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੇ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੀ