ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਕਿਤਜ਼ਾ ਇੰਜ ਆਖਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਅੱਜ ਜਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਉਹਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਘੜ ਆਈ ਸੀ, ਏਸ ਬੁੱਢੀ ਜਨਾਨੀ ਨੇ ਬੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪੰਛੀਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬੋਧੀ ਮਾਂਦਾ ਪਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਓਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਨੇ ਸਦਾ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹੀ ਪਾਈ ਸੀ।
ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਦੀਆਂ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੰਘਦੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਧਰਮ- ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਓਥੇ ਕਰਦੀ ਉਣਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਓਥੇ ਉਹਦਾ ਚਿੱਤ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਵਕਤ ਗੋਪਾ ਮਾਰਦਿਆਂ ਤੇ ਬਾਤਾਂ ਪਾਂਦਿਆਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਾਏ ਲ੍ਹਾਣਿਓ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ।
ਸਤੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਅੰਤਕੀ ਆਮ ਤੋਂ ਉਲਟ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਰੁੱਤ ਬੜੀ ਸੁਖਾਵੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਇੰਜ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨੀਲੇ ਬਲੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੋਏ। ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰਾਂ ਏਸ ਉੱਤੇ ਪੋਲੀ-ਪੋਲੀ ਪਿਸਕਦੀਆਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਸੋਚਦੀ ਇਹ ਸਾਰਸਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡ ਕੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਹਾਲੀ ਵੀ ਬੰਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਤੋਪਾਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਫੜੀ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਹੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ। ਉਹਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਾਮ ਤੋਂ ਪਰਤ ਕੇ ਆਏਗਾ। ਏਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹਦਾ ਜਿਊਣ ਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਹੱਕ ਬਹੁਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਏਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਏਸ ਕਰਕੇ ਹੀ।
ਜਦੋਂ ਅਕਤਬੂਰ ਦੇ ਮੀਂਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਹਦੀਆਂ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਲਿਸੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਤਜ਼ਾ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਸ ਤੋਂ ਪੁਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। "ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਏ ?" ਪਰ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਨੇ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲਈ ਤੇ ਅੰਥਰੂ ਪੀ ਲਏ। ਉਹਨੂੰ ਪੋਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਉਹਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅੱਜ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਵੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਹ ਡਰ ਕਿ ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਤੇ ਉਹਦੀ ਵਹੁਟੀ ਕੀ ਆਖਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲੀ ਉਹਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਕੋਈ ਏਡਾ ਚੁਭਵਾਂ ਕੰਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ, ਪਤਝੜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਨਵੇਂ ਫਿਕਰਾ ਨੇ ਆ ਘੇਰਿਆ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਖੇੜਾ ਉਹਨੂੰ ਮਿਸਤਰੀ ਫਰਾਂਜ਼ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਬਸ ਐਵੇ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਓਸ ਜਰਮਨ ਨੂੰ ਤੁਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਕਾਟ ਦਾ ਸਾਰਾ ਆਟਾ ਗੀਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਾਬਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੋਲ਼ ਲੱਦ ਕੇ
