ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਨੇਮ ਬਦਲ ਰਹੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਜਦੇ ਓਥੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਗੱਡ ਦੇਂਦੇ ਨੇ... ਏਥੇ ਰੂਮਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੀ ਲਿਆਣਾ ਚਾਹਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਏਸੇ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮੁਖੜਾ ਮੋੜ ਲਿਆ ਏ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਠੇਡੇ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ... ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਆਰੀ ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤੇ ਸੰਤ ਸਿਸੋਈ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਕਰੋ।

ਜਿਹੜੇ ਪਾਦਰੀ ਨਾਏ ਅੱਗੇ ਗੋਡੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਟੇਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੀ - ਉਹ ਹੱਸ ਛੱਡਦੇ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਇਹ ਸਭ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਕੇ ਸੰਧਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਕਵਾਸ ਏ। ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀ ਏਸ ਸਰਾਪੇ ਹੋਏ ਖਲਣੇ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਦ ਬਚੀ ਹੋਈ ਏ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਏ ਇਹ ਮੁੱਢ-ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਲਹੂ ਪੀ-ਪੀ ਈ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਨੇ। ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸੂਰਮੇ ਤਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਮਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਹਵਾ ਝੱਲ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੂੰਝ ਸੁੱਟੇ, ਤੇ ਉੱਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਏ।

ਸਤੋਇਕਾ ਚਰਨੈਤਜ਼ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸੂਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, "ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਲੁੱਟੇ ।" ਏਸੇ ਵੇਲੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਬੜਾ ਰਸੂਖ਼ ਜਿੱਤ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਵਿਹਲੜਾਂ ਨੂੰ ਸੂਤ ਕਰ ਕੇ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਘੜੇ ਜਾਣੇ ਸਨ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਕਿਤੇ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ ਹੈ - ਸਤੋਇਕਾ ਆਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ

"ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਤੇ ਗੱਭਰੂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਓਥੋਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਤ ਰਹੇ ਨੇ। ਓਥੇ ਅਗਲਿਆਂ ਨੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇਖ਼ੋਰ ਇੰਜ ਟਿਕਾਣੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਬਰਫ਼ ਢਲ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸੱਭੇ ਦਾਤਾਂ ਹਥੌੜੇ ਤੇ ਦਾਤਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੇ... ਓਥੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਅੱਜ ਮਾਲਕ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਨੇ। ਇਹ ਧਾਰਮਕ ਮੂਰਤਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਫਿਰਦੇ-ਤੁਰਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਲਾਕੜੀ ਨੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਰੋਟੀ ਦੇਂਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠ ਦੀ ਜਿਲ੍ਹਣ ਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਘੂਕੀ ਵਿੱਚ ਸੁਆਈ ਰੱਖਣ।

ਹਾਂ, ਜੇ ਓਥੇ ਏਨਾ ਹੀ ਮੰਦੜਾ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਜਿੰਨਾ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਏਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਂਜ ਦੇਣ ਲਈ ਨਾ ਉੱਠਦੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਜ ਤਵਾਏ ਲਾਹ ਕੇ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੁਰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਧੱਕ ਸਕਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਾਹਦੇ ਲਈ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਵਿਰਸਾ ਬਚਾਣ ਲਈ ਜੂਝਦੀਆਂ ਅਜਿੱਤ ਫ਼ੌਜਾਂ।"

ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਤੇ ਗੀਤਜ਼ਾ ਲੁੰਗੂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨ