ਕੰਢੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮੇਅਰ ਬਣਵਾਨ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾ ਗੁੰਦ ਰਿਹਾ ਸੀ।

"ਉਹ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੇਅਰ ਬਣਵਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਗੀਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਲਿਖਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸੋ ਹਾਰ ਕੇ ਪੇਪੈਸਕੋ ਨੂੰ ਮੇਅਰ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਲ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਅਤੁੰਗ ਦੇਣਾ ਸੀ । ਹਾਂ, ਤ੍ਰੈ-ਨੱਕੇ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਉਹਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਕਦਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਾਵੇਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਵੇਲੇ ਦੀ ਉੱਕਾ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇ, ਜੇ ਲੋੜ ਪਏ ਤਾਂ ਧਮਕਾਵੇ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਚਾਨਚਕੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਵੇਜ਼ੇਲਿਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੂੰ ਹਾਲੀ ਏਥੋਂ ਦਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ? ਤੂੰ ਕਾਹਦੀ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਏਥੇ ਬੈਠਾ ਏਂ ? ਮੈਂ ਗੀਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਛੱਡਿਆ ਏ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟਾ ਮੇਅਰ ਬਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਸਾਰੇ ਭਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਤੇਰੇ ਪੈਸੇ ਕਢਾ ਦਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਟੂ- ਟਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਨਾ, ਕਿਉਂ ਇੰਜੇ ਈ ਏ ?' 'ਪਰ ਮੇਰੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਛੋਟ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜੇ। 'ਉਹਦਾ ਏਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤਅੱਲਕ ਨਹੀਂ।' ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਹਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਏਸ ਰਾਗੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕੱਟ ਲਏ ਗਏ ਸਨ । ਪਰ ਜਿੰਨਾ ਕਰਜ਼ਾ ਉਹਨੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੇਂਦਾ ਵਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ..."

"ਹੇ ਖਾਂ, ਮੌਤ ਪਵੇ ਸੂ, ਕੱਖ ਨਾ ਰਹੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਜਹਾਨ ਦੇ ਨੂੰਹੇਂ ਇਹਨੂੰ ਲੜਨ।" ਵੇਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਸਤੋਇਕਾ ਨੇ ਹੁਣ ਕਿਹਾ ਏ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਏ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਪੰਛੀਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਭਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਗਈਆਂ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਤੇ ਆਨਾ; ਤੇ ਉਹਨੇ ਸਾਡੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਰਾਗ ਰੰਗ ਲਈ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਸ ਇੱਕ ਇਹਦਾ ਹੀ ਤੋੜਾ ਸੀ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਵਿੱਚ। ਏਨੀ ਗਰਮੀ ਸੀ ਤੇ ਏਨਾ ਘੱਟਾ ਕਿ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ। ਸਾਡੇ 'ਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚਾਰ ਫ਼ਰਾਕ ਦੀ ਇਹ ਚੱਟੀ ਭਰਨੀ ਪਈ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੇਜ਼ਲਿਨ ਨੂੰ ਉਹਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਆਪ ਹੀ ਦੇ ਦੇਂਦੇ। ਇੰਜ ਠੀਕ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਉਹਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਰਕਮ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਛੱਡੀ। ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੇ ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਲੁੰਗੂ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਹੁਣ ਇਹ ਚਾਰ ਫ਼ਰੈਂਕ ਮੁੜ ਮੰਗ ਬੈਠੇ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਓਸ ਮੱਕਈ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਟੋਕਰਾ ਲੈਣੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਂ।"

ਊਤਜ਼ਾ ਹੈਰਾਨ ਸੀ,

"ਅਜਿਹੀ ਕਮੀਨੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।" "ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਏ। ਆਪਣੇ ਮੇਚੇ ਦੇ ਤਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਆਢਾ ਲਾਣ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਵਿਧਵਾ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣੋਂ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ। ਇਹ ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਲੁਗੂ ਤੇ ਉਹਦਾ ਮਾਲਕ ਤ੍ਰੈ-ਨੱਕਾ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ ਡਾਕੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਭੈੜੇ ਡਾਕੂ ਨੇ..."