

ਉਹ ? ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਤੁਸੀਂ ਲੇਖਾ ਨਿਬੇੜਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਛੇੜੀ ਏ, ਉਹ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਿਬੇੜਾਂਗੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਰਾ-ਭਰਾ ਨਿਬੇੜਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ? ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੁੰਦੇ ਓ ਵਿੱਚ ਟੰਗਾਂ ਅੜਾਨ ਵਾਲੇ ?"
ਚਰਨੈਤਜ਼ ਨੇ ਬੜੀ ਕਰੜਾਈ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਨਿਰਾ ਉਹਦਾ ਹੀ ਲੇਖਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਵੀ!"
"ਚੱਲ ਓਇ ਚੱਲ। ਨਿੱਕਲ ਹੁਣ ਏਥੋਂ।"
ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਨੇ ਹੌਂਕਦਿਆਂ ਇੰਜ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੱਖੀਆਂ ਉਡਾ ਰਿਹਾ ਹੋਏ। “ਮੈਂ ਵਿਹਲਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਦ-ਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਏ, ਇਹਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਕੈਂ-ਕੈਂ ਤੇ ਮੂਰਖ-ਮਸਖਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੰਗ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੋਤੇ- ਸ਼ਾਹੀਆਂ । ਸਮਝ ਪਈ ? ਹੋਰ ਹੁਣ ਕੀ ਉਡੀਕਦੇ ਓ ?"
"ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾਂ ਚਾਹਾਂਗੇ," ਚਰਨੈਤਜ਼ ਨੇ ਬੜਾ ਡਟ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਹੀ ਚੀਜ਼। ਇਹ ਦੱਸ ਖ਼ਾਂ ਭਲਾ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮੇਅਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬੱਘੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ, ਖੈਰ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਕੋਲ, ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸਵੰਧ ਲੈਣ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੈਂ ?"
"ਕੀ? ਕਿਵੇਂ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ! ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਬਕੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏਥੋਂ ਦਫ਼ਾ ਹੋ ਜਾਓ!"
"ਨਹੀਂ, ਰਤਾ ਸੁਆਰ ਕੇ ਚੇਤੇ ਕਰ। ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਏ। ਓਥੇ, ਖੈਰ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਕੋਲ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੋਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਿੱਚ ਉਤਜ਼ਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੱਕੀ ਬੀਜੀ ਹੋਈ ਏ। ਦੋ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਤੀਵੀਆਂ ਆਨਾ 'ਸੁਸਤ-ਮਾਲ' ਤੇ ਵੇਤਾ ਨੇ ਵੀ ਓਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕਣਕ ਬੀਜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ । ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਮੱਕੀ ਲੈ ਆਇਆ ਏਂ, - ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਤੇ ਕਿੰਨੀ- ਤੂੰ ਏਸ ਕੰਮ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ। ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦਸ ਇਹ ਠੀਕ ਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ?"
ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਇੰਜ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਭੌਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, "ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਸਮਝਾਂਦਾ ਹਾਂ..."
"ਤੂੰ ਮੱਕੀ ਲਈ ਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ?" ਚਰਨੈਤਜ਼ ਧਮਕੀ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ।
"ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਵਾਂ... ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੌ... ਮੈਂ ਜੋ ਲਿਆ ਏ ਉਹ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ - ਇਹ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਸਤਾਂਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਏ। ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਨੂੰ ਢਾਈ ਏਕੜ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਨੇ। ਸੋ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਹੀ ਫ਼ਸਲ ਲੈ ਲਈ..."
"ਅੱਧੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਹੀ ਫ਼ਸਲ ਪਿਆ ਦਸਨਾ ਏਂ ?"