

ਪਿਛਾਂਹ ਹਟ ਗਏ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀੜਿਆ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਜਤਨ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਆਪਣੀ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਬੱਘੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੁਲੀਸ ਸਾਰਜੰਟ ਦਾਂਤਜ਼ਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹਦੀ ਉਹ तढल ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੇਵਕ ਸਮਝਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋਇਆ ਏਨੀ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਮੁੱਕੀਆਂ ਵਟ-ਵਟ ਕੇ ਡਰਾਣ ਧਮਕਾਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਝਗੋ-ਝੱਗ ਸਨ, ਤੇ ਕੋਚਵਾਨ ਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਕਿਓਰਨੀਆ ਕੋਲੋਂ ਵਾਗਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਈਆਂ ਥੰਮੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਿੱਛੇ, ਪਰ ਇੰਜ ਦੀ ਗੜਬੜ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਤਿੰਨ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਸੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਟਮਟਮ ਸੀ।
ਬੱਘੀ ਤੇ ਪੁਲਸੀਆਂ ਦੀ ਟਮਟਮ ਖੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਭਬਕ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੱਜਰੀ ਪੌਣ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਪਈ, "ਕਮੀ ਕਮੀਣੇ। ਡਾਕੂਓ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣੇ। ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਘੀਚੜ ਦੀ ਬਹਿਣੀ ਬਹਿ ਗਏ ਓ, ਜਿਹੜਾ ਕਦੇ ਏਨੇ ਮੰਦੇ ਹਾਲ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਟੁੱਕਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਫ਼ਾ ਹੋ ਜਾਓ ਏਥੋਂ! ਇੱਕਦਮ ! ਤੇ ਫੇਰ ਨਾ ਏਥੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਣਾ!"
ਅਡੋਲ, ਬੜੇ ਠਰੰਮੇ ਨਾਲ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕਦਮ ਅਗਾਂਹ ਵੱਧ ਕੇ ਉਹਦੀ ਬੱਘੀ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ ਜਾ ਖੜੋਤਾ।
“ਪਿਛਾਂਹ ਹਟ, ਓਏ ਹਰਾਮ ਦਿਆ।" ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਆਪੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ ਗੱਜਿਆ, "ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖੋਤਿਓ! ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਲੁੱਚੇ ਦੀ ਚੁੱਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਗਏ ?"
ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਂਦਿਆਂ, ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਅਡੋਲ ਵਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਆਏ ਨੇ।"
"ਇਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਏ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ!" ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਗਿਆਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭਖੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ । ਫੇਰ ਦਾਂਤਜ਼ਿਚ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ, " ਤੱਕਿਆ ਜੇ ? ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ।"
ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਠਰੰਮੇ ਤੇ ਤਕੜਾਈ ਨਾਲ, "ਪਾਰਟੀ ਨਿਆਂ ਸਿਰ ਚਲਦੀ ਏ। ਜ਼ਮੀਨ ਓਸੇ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ ਜਿਹੜਾ ਏਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ।"
"ਤੇ ਮੈਂ ? ਕੀ ਮੈਂ ਏਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ?"
"ਨਹੀਂ!"
ਕ੍ਰਿਸਤੀਆ ਨੇ ਘਗਿਆਈ ਜਹੀ 'ਹੂੰ' ਕਰ ਕੇ ਰਫ਼ਲ ਉਤਾਂਹ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਦਸਨਾ ਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਆਂ ਅਨਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ।"
ਏਸੇ ਬਿੰਦ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਤੇ ਕਿਓਰਨੀਆਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹੋਏ, ਉਹਨੇ ਵਾਗਾਂ ਖਿੱਚ