"ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤਰਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ ?"
"ਓਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਰਸ ਜਿਹੜਾ ਉਹਦੇ ਕੁਪੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਉਹਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਓਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਰਸ ਜਿਹੜਾ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਗਮਾਂ 'ਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ। ਇੱਕ ਉਹਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹਦਾ ਏ, ਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਜੁਗਲ ਮੇਲੇ ਲਈ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਮਟਕਾਣਾ ਲੋੜਦੀਆਂ ਨੇ। ਅੱਖਾਂ ਹੋਣ ਤੇ ਤੱਕਣ ਜ਼ਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੇ ਇਹਦੇ ਭਾਅ ਦੀ ਕੀ ਸ਼ਾਮਤ ਲੈ ਆਂਦੀ ਏ ਪਰ ਮੈਂ ਆਪ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਗਿਰਜੇ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਮਰੀਅਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦੱਸਾਂਗੀ."
"ਕੀ ਏ, ਚੰਨ ਵੇ ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਨਾ ਏਂ ? ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ 'ਚੋਂ ਚੀਸਾਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਨੇ ਪਈਆਂ। ਕੀ ਵੱਖੀ 'ਚ ਪੀੜ ਹੁੰਦੀ ਆ ?"
ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੇ ਮੀਟੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਫੇਰ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਾ ਉਹਦੀ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਚੀਸਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਦੀ ਵੱਖੀ ਵਿੱਚ ਪੀੜ।
"ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ, ਮੈਂ ਜਾਣਨੀ ਆਂ, ਬੱਚੜਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਤੈਨੂੰ ਪੀਤੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਚੀਸ ਏ, ਤੇ ਅਸਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਏ !"
ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਚਾ ਤ੍ਰਿਗਲੀਆ ਬਾਹਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਤੇ ਕਦੇ ਓਥੇ ਦਿਸਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਕਿਤਜ਼ਾ ਕੱਲਿਆਂ ਰਹਿ ਗਈ।
ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਮਲ੍ਹਮ ਦੀ ਡੱਬੀ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤ੍ਰੈ-ਨੱਕੇ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਝਟਪਟ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ ਕਿ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲੱਗਾ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕਦਮ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਆਪਣੇ ਉਹ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨੇ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਲਈ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਬੂਟਾਂ ਉੱਤੇ ਖਰਚੇ ਸਨ - ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਵੇਰਵਾ ਕੀ ਕਰਨਾ ਏ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿਚ ਦਰਜ ਸਨ ਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਸਤਬਲ ਵਿਚ ਤੇ ਸੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੰਮ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਦੇ ਲਈ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਬੰਦੂਕ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਆਦੀ ਚੋਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
"ਉਹਨੂੰ ਮਰੀ ਪਏ ! ਜਰਵਾਣਾ। ਬੇਕਿਰਕਾ ਦੈਂਤ!" ਕਿਤਜ਼ਾ ਚੀਕੀ, ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਸਤਬਲ ਦੇ ਘੁਣ-ਖਾਧੇ ਸ਼ਤੀਰ ਨਾਲ ਲਟਕਦੇ ਮੋਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਤੇ ਓਸੇ ਬਿੰਦ ਓਸੇ ਥਾਂ ਰੋਬ ਨੇ ਕਿਤਜ਼ਾ ਦੀ ਸੁਣ ਲਈ। ਨਾ ਕੁਝ ਕੜਕਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਬਿਜਲੀ ਲਿਸ਼ਕੀ, ਪਰ ਪੰਛੀਵਾੜੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕਹਿਰੀ ਝੱਖੜ ਛੁੱਟ ਪਿਆ।
ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਹ ਝੱਖੜ ਅੰਤਾਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਵਾ ਗੱਜਦੀ ਤੇ ਸੂਕਦੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸਿਲ੍ਹੇ ਨਾੜ ਦੀ ਅੱਗ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ-ਮਾੜੀ ਬਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਧੂੰਆਂ ਉਤਾਂਹ
