7.

ਬੜਾ ਚਿਰ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਕੇਕੇਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਧੁੰਦੂਕਾਰੇ ਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੱਟਦੀ ਗਈ। ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਤਾਪ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਏ; ਤੇ ਇਹ ਹਰ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਕੁਝ ਇੰਜ ਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੜੇ ਵੱਡੇ ਫੈਲਾਦੀ ਫਾਟਕ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਝਾਤੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਖੜਤਾ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣੇ ਬੜਾ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਮੀਂਹ ਵਰ ਕੋ ਹਟਿਆ ਹੋਏ। ਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ, ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਬੰਦੇ ਵੀ, ਹਨੇਰੀਆਂ ਨੁੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਨਾ ਸਕਦਾ, ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਦਾ। ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਏਸ ਭਾਰੀ ਫਾਟਕ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਓਥੇ ਖੜੋਤਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹਨੇ ਇਹ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਏਦੂੰ ਪਰੇਡੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੀ ਓਥੇ ਪੁੱਜਣਾ ਸੀ। ਜਿੰਨੀ ਉਮਰ ਉਹਨੇ ਢੱਠੀ-ਕੰਢੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ ਸੀ, ਓਸ ਤੋਂ ਉਹ ਬੜਾ ਕੱਟਿਆ-ਕੋਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਉਹਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੇਤੇ ਸੀ - ਉੱਧੜ-ਗੁਧੜੇ, ਰਲਗਡ ਹੋਏ ਵਰ੍ਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕੇਂਦਲੀ ਹੋਂਦ ਨਿੱਤ ਉਹਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਉੱਕਾ ਨਾ ਹਿੱਲਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਇਹਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਛਤਾਵੇ ਦੇ ਸੁੱਟ ਪਾਂਦਾ । ਬਹੁਤ ਮੁੱਦਤ ਉਡੀਕਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਅਖੀਰ ਹੁਣ ਇਹ ਫਾਟਕ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਹਨੂੰ ਚੇਤਾ ਆ ਗਿਆ ਉਹ ਤੇ ਪੈਰ ਨੰਗਾ ਸੀ । ਲੀਰਾਂ ਦਾ ਬੁੱਕ ਉਹਦੇ ਤਨ ਦੁਆਲੇ, ਉਹਦੇ ਖੁੱਬੇ ਹੋਏ ਵਾਲ, ਤੇ ਉਹ ਹਾਲੀ ਹੁਣੇ ਕਿਸੇ ਬੇਮਿਆਦੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਸੀ । ਬੁੱਢੀ ਕਿਤਜ਼ਾ ਹੱਸਦੀ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਮਸੂੜੇ ਨੰਗੇ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾਂਦੀ ਤੇ ਅਣਮੰਨੇ ਹਉਕੇ ਭਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਨਹੀ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੜੇ! ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੂੰ ਇਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਟੁਰ ਜਾਏਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਆਰੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਜ ਜਾਏਂ..."

ਜਦੋਂ ਦੀ ਉਹ ਏਸ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਉੱਠਦਾ, ਉਹਦਾ ਦਿਲ ਨਿੱਤਾਪ੍ਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਧੱਕ-ਧੱਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ । ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਓਡਾ ਈ ਕੱਲਾ-ਕੱਲਾ ਸੀ ਜਿੱਡਾ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਲ ਵਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਕੱਲਾ ਤੇ ਯਤੀਮ। ਚਾਚਾ ਤਿਗਲੀਆ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਕਿਤਜ਼ਾ ਤੋਂ ਛੁਟ ਉਹਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਚੇਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕਦੇ ਉਹਦੇ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਕੀਤਾ ਹੋਏ। ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਈ ਦੂਰ ਛੱਡ ਆਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਿਆਂ ਤਹਿਆ ਪੁੱਜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਏਥੇ ਉਹਨੂੰ ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਤਸੀਹੇ ਸਹਿਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਬੜੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਤੱਕਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਡਰਾਂ ਨੇ ਚਿੜਿਆ ਸੀ, ਓਵੇਂ ਏਥੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ