ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਜੁੱਟ ਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਹਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਏਂ। ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਏ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਗਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਹੀ ਕਾਰਪੋਰਲ ਬਣ ਜਾਏਂਗਾ। ਇਹ ਏਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਕਵਾਟਰ- ਮਾਸਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਏਥੇ ਉਹਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ। ਮੈਂ ਤੇ ਇੰਜ ਕਹਿ ਸਕਨਾ ਵਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲੋਂ ਬੜੀਆਂ ਆਸਾਂ ਨੇ। ਫਲੋਰੀਆ ਮੇਰੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਏ, ਤੇ ਕੇਕਰ ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ । ਮੇਰੀ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਲੰਘ ਜਾਏਗਾ। ਸਭ ਕੰਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਾਡੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨੇ ਤੇ ਅਫ਼ਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਲੀ ਪੁੱਛੀ ਜੇ..."

ਸਾਰਜੰਟ-ਮੇਜਰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਟਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ।

"ਹਾਂ, ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੋਲ ਕਰਨੀ ਹੋਈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਇਆ ਦੀ ਮੰਡੀ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ? ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਕੀ ਏ ? ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਮਟਕਾਣੀਆਂ, ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਮਹਿਫਲਾਂ ਲਾਉਣੀਆਂ, ਤੇ ਤਾਸ ਖੇਡਣੀ। ਬਸ ਸਾਰਜੰਟ ਮੇਜਰ ਕਾਤਾਰਾਮਾ ਨੇ ਇਹੋ ਜਹੀ ਵਧੀਆ ਤਲੀਮ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲੇ ਗਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਕਿੱਤਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਏ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਥਿਊਰੀ ਜਾਣਦਾ ਏ। ਆਹਾ, ਬੱਚੂ ਜੀ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਦੇ ਸਾਰਜੰਟ- ਮੇਜਰ ਕਾਤਾਰਾਮਾ ਕਿਤੇ ਏਥੇ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ।" ਉਹਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਮੀਤ੍ਰਿਆ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਵਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਖੂਬ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, "ਜੇ ਕਾਤਾਰਾਮਾ ਏਥੇ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਠੀਕ ਏ ਨਾ ?"

"ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ! ਇੰਨ-ਬਿਨ ਓਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਖ ਰਹੇ ਓ," ਫ਼ਲੋਰੀਆ ਨੇ ਮੇਜ਼ ਥੱਲਿਓ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਦਾ ਗੋਡਾ ਦਬਦਿਆਂ ਹਾਮੀ ਭਰੀ।

"ਜੇ ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਉਹਨਾਂ ਜਿੰਨੀ ਤਲੀਮ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ -ਇਹ ਤਾਂ ਪੋਕ ਸੀ । ਕੀ ਰਾਏ ਦੇ ਤੁਹਾਡੀ ?... ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਗਲਾਸ ਭਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਸਕਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਖੂਬ ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਫਾਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ। ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਰਜੰਟ ਮੇਜਰ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਰਜੰਟ ਇਹ ਕਰ ਸਾਰਜੰਟ, ਉਹ ਕਰ! ਜੇ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨ ਗੋਚਰਾ ਏ, ਸਭ ਤੂੰ ਕਰ। ਏਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੈਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇਂਦੀ ਏ, ਤੇ ਏਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਰਜੰਟ ਮੇਜਰ ਏਂ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਆਖ਼ਰ ਕਿਹੜਾ ਛੱਜ ਭਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਂਦੀ ਏ ? ਉਡ, ਜ਼ੁਲਮ ਬਸ ਏਨਾ ਕਿ ਮੈਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਮਰਨੋਂ ਬਚ ਜਾਂ ! ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਕਰਨੈਲ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਇਹ ਕਰਨੈਲ ਮੇਰੀ ਥਾਂ!"

"ਯਕੀਨੀ ਗੱਲ ਏ, ਜਨਾਬ! ਤੁਸੀਂ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਨਾ ਸੀ..."

"ਤੇ ਹੋਰ ਕੀ ?" ਕੀਤਾਰਾਮਾ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤਕਦੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪੇਟੀ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਗਮੇ ਟੁਣਕਾਦਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾ ਕਰਦਾ ਪਰ ਮੈਂ