

ਉਹਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਣਾ ਪਏਗਾ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਦਬਾਣਾ ਪਏਗਾ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਲ੍ਹਾ-ਸਿਲ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਰਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਸੁੰਜੇ ਪਏ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਧਰ- ਓਧਰ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਤੱਕ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਸੋ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕੰਮ ਏਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਬੇੜਨਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਣ। ਕਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਮੇਲੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਡਲਾਂਦੀਆਂ ਕੁਲਹਿਣੀ ਜਹੀ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਰਜਮੇਟ ਦਾ ਬਿਗਲ ਆਪਣਾ ਭੇਤਾਂ ਭਰਿਆ ਬੁਲਾਵਾ ਕੂਕਦਾ ਸੀ। ਓਦੋਂ ਕਾਹਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਦਗੜ-ਦਗੜ ਤੇ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੱਖੜ ਦੁਆਲੇ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
"ਕਰਨੈਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੱਡੀ!" ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਮੀਤ੍ਰਿਆ, ਓਥੇ ਹੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਚਾਣਚੌਕੀ ਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇਕਦਮ ਅਟੈਨਸ਼ਨ ਹੋ ਕੇ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਕਰਨੈਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੱਡੀ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰ ਉਹ ਖੜੋਤਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬੂਟ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਹੀ ਤੱਕ ਸਕਿਆ। ਕਈ ਅਫ਼ਸਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਤੁਰਦੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਾਹਲ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਤੇ ਤੁਰਦਿਆਂ- ਤੁਰਦਿਆਂ ਉਹ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਬਰਸਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੇਟੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰੋਟੀ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
"ਤੂੰ ਕੀ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਏਂ ?"
ਫ਼ਲੋਰੀਆ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਕੁਝ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਸੇਵਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੇਹਿਸ।
"ਮੈਂ ਵੀ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਦਾ ਕਿ ਉਹ ਪਰਤਦਾ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ ?"
"ਤਾ ਵੇਰ ਏਨਾ ਉਤਾਵਲਾ ਨਾ ਹੋ।"
"ਕਿਉਂ - ਓਥੇ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਏ ?"
"ਮਾਮਲਾ ਇੰਜ ਏ - ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਸਟਾਫ ਦੇ ਦੋ ਸੂਹੀਏ ਉਹਨੂੰ ਲੈਣ ਆਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਲੈ ਗਏ ਨੇ ... ਉਫ਼, ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਕਿਤੇ ਮੈਂ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੀ ਏ!"
ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੇ ਸਲੇਟ ਤੇ ਕਾਇਦਾ ਛਲੇਰੀਆ ਵੱਲ ਵਧਾਏ, ਫੇਰ ਉਹਨੇ ਝੋਟ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਥੱਲੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ।
ਓਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਿੱਤ ਉਹਨੂੰ ਭੈੜੇ ਭੈੜੇ ਸੁਪਨੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਕਿ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਭਾਣਾ ਵਰਤੇਗਾ ਜਿਹੜਾ ਉਹਦੇ ਝੋਟ ਗੁਆਚ ਗਏ ਪਿਆਰੇ ਮਾਸਟਰ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਹੁਣੇ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣ ਸਕਿਆ, ਪਰ