ਉਤਜ਼ਾ ਵੱਲ ਨੱਠ ਗਈ।

ਦੁਪਹਿਰੀ ਸਤਾਂਕਾ ਉਹਨੂੰ ਬੁਲਾਣ ਗਈ, "ਰੋਟੀ ਤਿਆਰ ਏ। ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਦਾ ਰੋਹ ਟਲ ਗਿਆ ਏ।"

"ਮੈਂ ਓਸ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੋਥੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣਾ ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਇੰਜ ਘਿਰਣਾ ਕਰਦਾ ਏ।“

ਊਤਜਾ ਵਿਧਵਾ ਜਨਾਨੀ ਸੀ, ਅੰਧਖੜ ਉਮਰ, ਪਰ ਦਿਸਣੇ ਹਾਲੀ ਜਵਾਨ। ਉਹਨੇ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲ ਝਾੜ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਭਰਵੱਟੇ ਉਹਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਜਾਪਦਾ ਕਿ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਹਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖੁੱਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। "ਸੁਣੇ ਕੁੜੀਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ? ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਜ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਛੋਟੇਗਾ ।“

"ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਆ ? ਤੂੰ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਮਤ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਪਰਤ ਆਏ। ਉਹਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਗ੍ਹੀਤਜਾ ਵੀ ਬਦਨਾਮੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹਦਾ। ਉਹਦੇ ਵਰਗੇ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਲੈਣ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਫੇਰ ਕਦੇ ਇਸ ਸੁਦੇਣ ਵਿਚਾਰੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।"

"ਤੂੰ ਹੋਏਗੀ ਸੁਦੇਣ!" ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਚੀਕੀ, "ਮੈਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੀ ਆ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੀ ਆਂ ।"

"ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ," ਸਤਾਂਕਾ ਅੱਗੋਂ ਬੜੀ ਹੀਣੀ ਬਣ ਕੇ ਬੋਲੀ, "ਪਰ ਘਰ ਆ ਜਾ ਹੁਣੇ ਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਉੱਤੇ ਭੀੜ ਜੁੜ ਚੁੱਕੀ ਏ ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਨੇ। ਭੀਤ-ਸੁਭੀਤੀ ਗੱਲਾਂ ਉਹ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕਿਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਨਵੈਂਟ 'ਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ?... ਕੀ ਤੇਰੀ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਕੁੜਮਾਈ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਏ?- ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ..."

"ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਵੀ ਹੋਰ ਕੁਈ," ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਗੱਜੀ, 'ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਨਿੱਕਲ ਆਵਾਂਗੀ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਤੁਹਾਡੇ ਮਗਰ ਲਾ ਦਿਆਂਗੀ।"

"ਰੱਬ ਇੰਜ ਕਰਨ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਭਲੀ ਨਹੀਂ ।"

"ਜਾ, ਨਾਸਤਾਸੀਆ," ਉਤਜ਼ਾ ਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਕੁਝ ਅਕਲ ਕਰ। ਤੇ ਚੇਤੇ ਰੱਖ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਆਂ ।" ਫੇਰ ਉਹਨੇ ਸਤਾਂਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਤੇ ਨਜਿੱਠਵੇਂ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਓਵੇਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਆਖਦੀ ਏ। ਤੁਸਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਹੋਏਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਲੈ ਜਾਣੇ, ਓਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਗੋਂ ਉਹਦਾ ਪੰਧ ਬੜਾ ਲੰਮਾ ਤੇ ਬਿਖੜਾ ਏ। ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਇਜ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰੀਂ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਉਹ ਵੀਰ ਹੋਵੇ

“ਹਾਂ, ਊਤਜ਼ਾ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗੇ। ਮੈਂ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੀ ਆਂ ਅਸੀਂ ਇੰਜ ਵੀ"