ਕਰਾਂਗੇ ।" ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਮੰਨ ਗਈ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਢਿੱਲੀ ਜਹੀ ਪੈ ਕੇ ਉਹਨੇ ਹਉਕਾ ਭਰਿਆ।
ਏਨੀ ਦੇਰ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਗੀਤ ਗੁਣਗੁਣਾਨ ਦਾ ਪੰਜ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਲੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਹਾ ਫੁੱਲ ਸਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਤਜ਼ਾ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗਣੇ ਬਚਾਣ ਲਈ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਹੌਲੀ ਜਹੀ ਥੁੱਕਿਆ। "ਇਹਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ-ਬਿੰਨ ਇੰਜੇ ਹੀ ਸਾਂ... ।"
ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਆਏ ਜੱਟਾਂ ਤੇ ਜੱਟੀਆਂ ਦਾ ਝੁਰਮਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਆਣ ਜੁੜਿਆ। ਕੋਈ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਰੇੜਿਆਂ ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਉਹ ਵਲ ਵੇਚਣ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਏ, ਨਾ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਵੇਚਣ ਆਏ ਸਨ; ਉਹਨੇ ਦੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੰਢੜੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਕੱਪੜੇ ਸਨ। ਰੇਡੀ ਤੋਂ ਦੁਰੇਡੀ ਕੁੱਲੀ ਤੱਕ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕੂਚ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ, ਜਿਹੜਾ ਢੱਠੀਕੰਢੀ ਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਇਹਦੇ ਸਾਕਾ ਦੇ ਆਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਲਈ ਨੱਸ ਗਿਆ।
"ਕੀ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਏ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਏ ?" ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸ ਪਿਆ।
"ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੇ ਕੋਈ ਓਦੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਏ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਸੁਹਣਾ, ਗਾਰਲੀਆ ਤੂਦੋਰ ਨੇ ਅੱਖ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਾਰਜੰਟ ਕਾਤਾਰਾਮਾ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰੁਝਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਉਹ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਹਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜੋਤਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਪਰਤਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੋਹਾ ਮੋਹੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
"ਆ, ਖ਼ਾਂ, ਤੇਰੀ ਸੋਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੂਜ ਪਰਚਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸਹੁੰ! ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਗੀਆਂ ਸ਼ੋਆਂ ਨਾਲ ਆਫਰਿਆ ਪਿਆ ਏ- ਤੱਕੀਏ ਸਾਡਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਨ੍ਹ-ਕਿਨ੍ਹ ਕੀਤਾ ਏ !"
ਮੀਤ੍ਰਿਆ ਜਦੋਂ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜਕੋ-ਮੁੜਕੀ ਤੇ ਸਾਹੋ-ਸਾਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 'ਕੋਈ ਓਦੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ, ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਸੁਹਣਾ - ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਇੰਜ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਜਨਾਨੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਭਾਬੀ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ; ਸਤਾਂਕਾ ਹੀ ਹੋਏਗੀ। ਪਰ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਉਹ ? ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਹਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਬੜੀ ਨਰਮਾਈ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਬਾਹਵਾਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਮ ਮੁੜਿਆ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਸਤਾਸੀਆ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਔਖਾ ਜਿਹੜੀਆ ਇੱਕ ਅਲਕਾਰ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਬਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚਲਾ ਸੂਹਾ ਫੁੱਲ ਦਿਸਿਆ। ਉਹਦਾ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ ਲੋਕ ਬੜਾ ਛਬੀਲਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਹਦੇ ਚਮਕਦੇ ਦੰਦ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ
