- ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ
ਏਨੀਆਂ ਸਾਵੀਆਂ
ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਪਰਿੰਦੇ
ਆਉਣ...ਚਹਿਕਣ....... ਤੇ ਉਡ ਜਾਣ
ਅਵਚੇਤਨ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ
ਏਨੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ
ਕਿ ਗੀਤ...ਮੁਸਾਫਿਰ
ਆਉਣ....ਸੁਸਤਾਉਣ..... ਤੇ ਤੁਰ ਜਾਣ
ਅਵਚੇਤਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਾ ਮਾਨਵੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਫੜਨ, ਜਾਨਣ, ਸਮਝਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਵਚੇਤਨ ਦਾ ਦੁਆਰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਾਹਰਵਰਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਫ਼ਾਸਲੇ ਤੇ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹੋਂਦਾਂ ਮੰਨਣ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਪੂਰਕ ਹੋਂਦਾ ਮੰਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਵੀ ਅਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੀ।
ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ
ਪਾਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ
ਆ.......
ਖੰਡਰਾਂ ਚੋਂ ਲੱਭੇ
ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਹੋਈਏ
ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਕੂਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਵੀਂ ਤੇ ਸਹਿਜ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾਕਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਣੀ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿੜਕਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧ ਰਹੇ ਜਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਨਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਚਾਰਕ ਰਾਹ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਚੇਤਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਜੀਵਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀ ਇਕਹਿਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀ ਫੜਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਇਕਹਿਰਾ ਕਾਵਿਕ ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਸਲਨ, ਮਹਾਂ ਕੰਬਣੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਨਾਰੀ ਸੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਕਵੀ ਬੜੇ ਭਾਵਪੂਰਤ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਫੜਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ
