Back ArrowLogo
Info
Profile

ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਗ਼ੀ ਪੈਂਤੜਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਔਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਤਰਕ ਸਿਰਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਮਹਾਂ ਕੰਬਣੀ) ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਵਿਚ ਘਿਰੀ ਔਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

ਹੇ ਗੁਰਦੇਵ

ਮੇਰੀਆਂ ਸਿਸਕੀਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਚੋਂ

ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਨਗੇ

ਖੌਫ਼ ਨਾ ਕਰ

ਆਦਮੀ ਭੈਅ ਭੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਣ ਦੇ

ਧੌਲਰ ਡਿੱਗਦੇ ਨੇ, ਡਿੱਗਣ ਦੇ

ਦੁਰਗ ਟੁੱਟਦੇ ਨੇ, ਟੁੱਟਣ ਦੇ

ਨਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਦੇ ਫੁੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਖਿੜਨਗੇ

ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਅਹਿਮ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਚੇਤੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੁੱਟਰ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਕਾਵਿ ਅੰਦਾਜ਼ ਪੱਖੋਂ ਬੇਹੱਦ ਸਤਰਕ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਉਹ ਨਸਰੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਵਰਗੀ ਅਹਿਸਾਸ ਪਰੁੰਨੀ, ਸੰਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਧਰੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰ ਵਿਧੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਉਹ ਸਖੀ ਤੇ ਗੁਰਦੇਵ ਦੇ ਮੈਟਾਫਰ ਰਾਹੀਂ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕੰਪਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੜਾਵਾਂ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਅਕਾਰ ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਰਥ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਰਫ ਪੰਨੇ 'ਤੇ, ਉਕਰੇ ਕਾਵਿ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਿਆਨ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੜਾਵਾਂ, ਦਰਦ ਮਜੀਠੀ ਤੇ ਮਹਾਂ ਕੰਬਣੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਕਵੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਡੰਡੀ ਦੀ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਦੇਖੋ:

....ਹੁੰਗਾਰਾ.... ...

ਬਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦਾ ਹੈ

.......ਹੁੰਗਾਰਾ......

ਸਰੋਤੇ ਮਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ

......ਹੁੰਗਾਰਾ.....

ਜਾਗੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ

ਬਾਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਧਰਵਾਸ ਹੈ

ਇੰਜ ਕਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸਪੇਸ ਵਰਤ ਕੇ ਉਸਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੱਦਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀਆਂ ਅਸੀਮ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ

102 / 156
Previous
Next