ਚਿਰਾਗਾਂ ਦੇ ਬੁਝਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੈ

ਕਿ ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼'ਚ ਹਰ ਵਾਰੀ ਹਵਾ ਸ਼ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।'

(ਚਿਰਾਗਾਂ ਦੀ ਡਾਰ ਪੰਨਾ-48)

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਰੀ-ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਉਲੀਕ ਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਲਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਨੇ ਨਾਰੀ-ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਨਹੀਂ-

"ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤੇ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਛੁਹ ਕੇ

ਜਿਉਂਦੀ ਜਾਨ ਹੈ ਕੋਈ ਜਾਂ ਸੂਰਤ ਹੈ ਉਹ ਪੱਥਰ ਦੀ।"

(ਉਹੀ ਪੰਨਾ-47)

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਰਦਾਨਾ ਫਿਤਰਤ/ਮਜ਼ਬੂਰੀ/ਬੇਬਸੀ/ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਭਾਅ/ਰੂੜੀਗਤ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵਾਕਫ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਦ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਿਕਵੇ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੁਰ ਨੂੰ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ:-

'ਤਮੰਨਾ ਤਾਂ ਉਦੀ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਨਿਭ ਜਾਂਦਾ

ਪਰਿੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਕੀ ਕਰਦਾ ਉਡਨ ਬਿਨ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ

(ਉਹੀ ਪੰਨਾ-56)

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲੋਚਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ, 'ਮਰਦ ਮਾਇਕੇ ਮੁਹੱਬਤ, ਔਰਤ ਮਾਇਕੇ ਵਫ਼ਾ, ਝਾਂਜਰ ਮਾਇਨੇ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਚੂੜੀ ਮਾਇਨੇ ਅਦਾ ਵਾਲੇ ਅਰਥ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਕ ਹੈ।

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਔਰਤ ਦੀ ਦਵੰਦਮਈ ਮਾਨਸਿਕਤਾ/ਨੈਤਿਕ ਸੀਮਾ/ਬੇਬਸੀ/ ਰੀਝ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਸਲੇ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵਕਤਾ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਉਸ ਦੀ ਬੌਧਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

1)ਡੁਬ ਗਈ ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਗੰਧਲੇ ਨੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ

   ਹੰਸਣੀ ਜਿਹੜੀ ਸੀ ਸੁੱਚੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਲ ਦੀ।

(ਚਿਰਾਗਾਂ ਡਾਰ ਪੰਨਾ-39)

2) ਕੋਸਦੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ

    ਗੋਰਿਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਲੀ ਰੀਝ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਾਲਦੀ ।

(ਉਹਾ-ਪੰਨਾ-39)

3) ਉਹ ਤਾਂ ਲੰਮੀ ਨਜ਼ਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਦੇ ਮੋਹ ਕਾਵਿ ਦੀ

    ਵਾਚਿਆ ਨਾ ਜਦ ਕਿਸੇ ਤਾਂ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਹੋ ਗਈ।

(ਉਹੀ ਪੰਨਾ-42)

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਰੀ-ਅੰਤਰਮਨ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ-ਕਰਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ, ਮਰਦ ਫਿਤਰਤ ਅਤੇ