ਕਿਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਪਿਆ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੁੱਪ-ਛਾਂ ਕਿਹਦਿਆਂ ਦੰਮਾਂ ਦੀ ਬਰਦੀ ਹੈ

ਜੋ ਡਰ-ਡਰ ਉਮਰ ਦੀ ਦਿਨ

ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਏ।"⁶

ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਰਤਮਾਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮੰਡੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿਚ ਦਬੇਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰਵਚਨ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮੰਡੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਇਕੱਲ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕੱਲ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੇਗਾਨਗੀ ਹੰਢਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਅਵਾਮ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਆਵਾਮ ਦੇ ਖੰਡ-ਖੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ 'ਡਾਰਾਂ ਦੀ ਹੋਣੀ' ਕਵਿਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਿਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਕਾਵਿ ਵਿਚ ਵਿਅੰਗਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਮਾਅਨਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਰੋਹ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:

"ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣੀ

ਵੋਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

-------------

ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਦੇਖਦਾ

ਮੈਂ ਜਾਣ ਗਿਆ ਹਾਂ

ਕਿ ਧੜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿੱਤੇ

ਤਾਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰ ਸਜੇ

ਹਾਰ ਇੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਣੀ ਹੈ।"

ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅਤੇ ਪਰਪੱਕ ਕਵੀ ਦਾ ਬਿੰਬ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਲੈਅ, ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਛੋਹ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਵਿ ਸੰਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿਚ ਛਿਪੇ ਰੋਹ, ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਦਲਿਤ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਤੇ ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਆਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ । ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ