Back ArrowLogo
Info
Profile

ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਵੀ ਨੇ ਉਸ ਬੇਬਸੀ ਦੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਵੀ ਦੇ ਥੀਮਕ ਪਸਾਰ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲੂ ਉਸਦੀ ਉਸਾਰੂ ਸੋਚ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯਥਾਰਥ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦਾ ਹੈ। ਸੋ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਵੰਗਾਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿਕ ਤੇ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਵੀ ਕਾਵਿ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਹ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਸਤੋਂ ਪੂਰਵਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਦੇਹੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਵੀ ਕਾਵਿ ਇਸ ਥੀਮ ਉੱਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪਿਆਰ ਪਸਾਰ ਲਗਭਗ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਕਾਮਨਾ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ। ਰੂਹਾਨੀ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕੋਰਾ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਪੰਕਤੀਆਂ ਹਨ:-

ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ

ਪਿਆਰ

ਨਾ ਕੋਈ ਆਤਮ

ਨਾ ਅਨਾਤਮ

ਤੂੰ ਨਾਂ ਮੈਂ................

ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਿਆਰ-ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੈਂ' ਪਾਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। 'ਦੇਹੀ ਨਾਦ', ਕਮੇਸ਼ਵਰੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਔਰਤ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਜਸ਼ਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਵਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦ ਦੀ ਹੈ, ਔਰਤ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੰਝ ਕਹਿ ਲਵੋ ਔਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਮਨਫ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੀ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ- ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਾਂਝ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਮਨਾ ਹੀ ਭਾਰੂ ਹੈ। ਸੋ, ਇਹ ਪਿਆਰ ਕਾਵਿ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਕੇਵਲ ਕਾਮਨਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੀ ਹੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਸਵੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਹੋਂਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਔਰਤ ਇੱਕ ਮਹਿਬੂਬਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੱਚੀ ਪਿਆਰ ਕਵਿਤਾ ਰੁਹਾਨੀ ਪਿਆਰ-ਯਾਦ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਆਰ ਜੀਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਸਵੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਵਚਨ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਵਚਨ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਕਾਵਿਕ ਸੰਬੋਧਨੀ ਜੁਗਤ ਮੈਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ 'ਤੂੰ ਵਜੋਂ ਇਕ ਔਬਜੈਕਟ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਉੱਚਤਾ

85 / 156
Previous
Next