

ਮੈਂ ਖਿਝਦਾ ਹਾਂ:
ਕਾਮਰੇਡ ਤੂੰ ਫੰਡ ਮੰਗਣ ਦਾ ਅਲਾਪ ਨਾ ਲੈ
ਸਿੱਧਾ ਫੰਡ ਮੰਗ
ਮੈਂ ਪੰਜਾਹ ਦਾ ਨੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ…..
ਇਉਂ ਇਥੇ ਦੇਵਨੀਤ ਸਿੱਥਲ ਪੈ ਚੁੱਕੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਅਖਾਉਤੀ ਅਲੰਬਰਦਾਰ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚਿਹਨਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਦੂਜੈਲਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਚਰਿਤਰ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼, ਚਾਪਲੂਸ ਅਤੇ ਪੈਸਾ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੇਵਨੀਤ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਮਨ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਮਾਰਕਸੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਮੁਦਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਇਕ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਕਵੀ-ਮਨ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਕਸਲੀ ਕਾਮਰੇਡ ਦੇ ਨਿੱਸਲ ਤੇ ਸਿੱਥਲ ਪੈ ਚੁੱਕੇ ਜਿਸਮ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਗੰਧ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਇਕ ਸਵੇਰ
ਕਾਲਿਜ ਦੇ ਗੇਟ 'ਤੇ
ਲਾਲ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ
ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ
ਮੈ ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਸੜਕ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ
ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਰਿਕਸ਼ਾ ਧੂਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਜੱਟ ਝੋਲੇ ਚੁੱਕੀ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ
ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ
ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਿਆ
ਮੈਂ ਕਿਸ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਵਾਂ ????
ਸਵੇਰ ਦੀ ਅਖਬਾਰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ
ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ
ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ
ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਮੁਖ ਸੁਰਖੀ ਬਣਿਆ ਕਾਮਰੇਡ ਦਾ ਗੰਧ ਰਹਿਤ ਜਿਸਮ
ਅੱਜ ਉਹ ਗੰਧ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ
ਇਸੇ ਚੇਤਨਾ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਦੇਵਨੀਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਰਤ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਮੈਂ ਧਰਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ