ਘਾਹ ਦਾ ਹਰਾ ਕਚੂਰ ਮੈਦਾਨ

ਅੱਗੇ ਕਮਰਿਆਂ ਅੰਦਰ

ਕੂੜਾ-ਝੂਠ-ਚਾਲ-ਕਬਾੜ-ਘਿਰਣਾ

ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੁਣ

ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ

ਘਾਹ 'ਚ ਰੱਖਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ

ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਂਗ 'ਚੁਪ' ਦਾ ਵੀ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਚੁਪ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਨਮੋਹਨ ਜਦ 'ਨਿਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਚੁਪ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮੱਰਥ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਨੀਤ ਜਦ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਕਾਵਿ-ਕਥਨ ਉਸਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਰਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਲ ਹਰ ਵਲਵਲੇ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ (expression) ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਸੀਮਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

ਚੁਪ ਦੇ ਦੇਸੋਂ

ਚੁਪ ਖੱਤ ਆਇਆ ਹੈ:

ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ-ਹਰੇ ਕਚੂਰ-ਰੁਖ-ਸੱਤ ਪਾਲਾਂ

ਮੈਂ ਖਤ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦਾ

ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੂਰਤੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ

ਹੈਰਾਨ ਹੈ ਉਹ

ਨਾਨਕ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ---ਮੇਰੇ ਕੋਲ!!!

ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਆਰਤੀ 'ਚ ਲੀਨ ਹਨ

ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:

ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਜਾ

ਛੇਤੀ ਕਰ

ਉਹ ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

ਬੋਲਣਾ ਨਾ ਸਿਖ ਜਾਵੇ

ਇਉਂ ਦੇਵਨੀਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਵਿ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਕਾਰਨ ਅਹਿਮ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕਹਿਰੀ ਕਾਵਿ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਹਰ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਪਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂਕਣ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰ ਦੇਵਨੀਤ ਕਾਵਿ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਹਿਲੂ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।