ਇੰਜ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੁਦਨ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੇਵਸੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਪਰ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨੀ ਧਰਾਤਲ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਿਸਪੌਂਡ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:

ਦੇਹ ਦੀ ਭੁੱਖ ਬੁਰੀ ਨਹੀਂ

ਭੁੱਖ ਦਾ ਰੋਗ ਬੁਰਾ ਹੈ

ਰੂਹ ਦੀ ਤੇਹ ਵੀ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ; ਸੋਚਣਾ ਤਾਂ ਇਹ

ਕਿ ਰੂਹ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਿਥੇ ਹੈ

ਇੰਜ ਅਜੋਕੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਰੂਹ ਦੇ ਰੱਜ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਦੇ ਰਾਹੇ ਤੋਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਟਕਣ ਜਾਗਦੀ ਜਮੀਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲੋਅ ਜਗਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਗ ਜਦੋਂ ਖ਼ੁਦ ਭਟਕਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਰਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨ ਬੱਟਰ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸੰਕਟਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:

ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਥੇ ਹੈ ਸਮਾਂ

ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਨ ਦਾ

ਇੰਨੀ ਵੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ

ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ

ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂ

ਤਿਜਾਰਤੀ ਪਲਾਂ ਵਿਚ

ਮੋਹ ਮਾਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਂਭ ਸਕਾਂ

ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਨੁਕਤਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕਾਵਿ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖੋ ਚੁੱਕਾਂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਕ ਦੌਰ ਡੂੰਘੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਡਾ. ਜਗਤਾਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:

ਹਰ ਮੋੜ ਤੇ ਸਲੀਬਾਂ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਹਨੇਰਾ

ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਰੁਕੇ ਨਾ ਸਾਡਾ ਵੀ ਦੇਖ ਜੇਰਾ

ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਪਾਤਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:

ਇਹ ਕੇਹਾ ਚੌਕ ਹੈ ਗੁਰਦੇਵ!

ਜਿੰਨੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਨੇ ਹੀ ਰਾਹ

ਜਿੰਨੇ ਤਾਰੇ ਓਨੀਆਂ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ

ਕਿਹੜੀ ਪੈੜ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਮੰਨਾਂ

ਕਿਹੜੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਜਾਵਾਂ