ਪਰ ਮੈਂ ਮਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਕਮਜੋਰੀ ਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਨਿਕਲ ਸਕੀ ਅਤੇ ਬੜੇ ਔਖੇ ਜੇਹੋ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਚਿੱਠੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ...?
ਗਮ ਭਰਿਆ, ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ, ਪਿੰਡ ਨਿਕਲ ਤੁਰਿਆ ਤੇ ਭਰਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਾਲ ਇਕਰਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਕਪਤਾਨ ਸਾਹਿਬ ਭਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
'ਸਾਬਾਸ! ਆਓ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪਹਿਲੋਂ ਮੇਰਾ ਕਦ ਮਿਣਿਆ। ਮੈਂ ਛੀ ਫੁਟ ਸਾਂ। ਭਾਰ ਤੋਲਿਆ, ਇਕ ਸੌ ਚਾਲੀ ਪਾਉਂਡ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨਾਪੀ, ਛੱਤੀ ਇੰਚ ਨਿਕਲੀ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਕ ਕਲਰਕ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ।
'ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਜੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਨੋਟ ਕਰ ਲਵੋ ਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ ਕੌਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁੱਛਾਂ 'ਚ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਉਹ ਆਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਾਲ ਆਈ?'
'ਆਉਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਵਜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।
'ਬਹੁਤ ਹੱਛਾ ਜੀ!' ਫਿਰ ਕਲਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰ ਲਵੋ।
ਪਾਲ ਨੇ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਆਫ਼ਿਸ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਆਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਾ ਇਕ ਥੁੜ੍ਹ ਜੇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ। ਫਿਰ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚਲੋ ਸਤਿਨਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲ ਲਵਾਂ, ਨਾਲੇ ਆਖ ਦੇਵਾਂਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਇਕ ਖ਼ਤ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰੀਂ। ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੁਛਿਆ ਤਦ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਤੇ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਭਰਤੀ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਇਆ।
ਭਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਮੇਰਾ ਰੇਲਵੇ ਪਾਸ ਅੰਬਾਲੇ ਛਾਉਣੀ ਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਗੱਡੀ ਦੋ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੰਬਾਲੇ ਵਲ ਨੂੰ ਖਿਚੀਦਾ ਜਾਣ ਲਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਪਾਲ ਦੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਬੜਾ ਅਫਸੋਸ ਸੀ। ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਫੋਟੇ ਤੇ ਸਿਰ ਸੁੱਟੀ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਸਾਥੀਆਂ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ, ਪਰ ਮੈਂ 'ਹੂੰ ਹਾਂ" ਕਰ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਰੀ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਿਆਲ ਅਧੀਨ ਇਕ ਪ੍ਰਿਯ ਲਗਨ ਵਿਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
