ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਰਸ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਨਰਸਾਂ ਬੜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ?

’ਨਰਸ ਤੁਸਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ?"

'ਚੁੱਪ! ਕਿਆ ਮਤਲਬ ?

'ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਕੌੜਾ ਬੋਲਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਹਿਦ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।‘

'ਸਿਪਾਹੀ ਆਰਾਮ ਕਰੋ!'

ਮੈਂ ਫਿਰ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਬੂਟਾਂ ਦਾ ਖੜਾਕ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਨੰਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਲ ਚਭੋਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਮੈਨੂੰ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਬਹੁਤ ਪੀੜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੋਲੀ ਪੋਲੀ ਫਿਰ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ। ਸਾਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੱਟੀਆਂ ਬਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਊਂਘ ਜਿਹੀ ਪਰਤੀਤ ਕਰਦਾ ਫਿਰ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, 'ਸਿਪਾਹੀ। ਇਹ ਨਰਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ, ਪਰ ਐਤਕੀ ਕੁਝ ਨਰਮ ਸੀ।

'ਹਾਂ ਜੀ।' ਮੈਂ' ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

'ਦੁੱਧ ਪੀਓ! ਉਸ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਚਮਚਾ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

ਮੈਂ ਮੂੰਹ ਅੱਡ ਦੇਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਚਮਚੇ ਭਰ ਭਰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਦੁੱਧ ਪੀ ਲੈਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

'ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਹੋ ਨਰਸ ।

'ਪਰ ਕਿਆ ?' ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੜੀ ਫਿੱਕੀ ਸੀ।

'ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਜਿੰਨਾ ਜੇ ਬੁਲੇਂਦੇ ਵੀ ਮਿੱਠਾ।

ਉਸ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਨੀ ਵਾਰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਘਟਦਾ ਜਾਪਦਾ।

ਨਰਸ ਕੀ ਵਕਤ ਹੈ?

'ਸ਼ਾਮ ਕੇ ਪਾਂਚ।'

ਨਰਸ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਵਿਚ ਦੋ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ। ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਾ ਕਿਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਝਾੜੂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਮੱਥੇ ਦੀ ਪੱਟੀ ਖੋਹਲ ਕੇ ਨਿਤ ਹੀ ਦਵਾਈ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੱਟੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਏ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਦੁਖਣ ਲਗ ਪਏ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਠ ਕੇ ਬੈਠਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।

'ਨਰਸ। ਮੈਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰਨਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।