'ਤਦ ਫਿਰ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।'

ਇਹ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।'

'ਪਾਲ ਨੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੱਪਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਲਈ ਬਹਾ ਦੇਵੋ ?"

ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਹਾਣਾ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਕੇ ਬਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਪਿਠ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਈ ਰਖਿਆ।

'ਪਾਲ। ਤੂੰ ਤੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਏਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।'

'ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਹੈ ਮਸਤਾਨਿਆਂ ਦਾ।'

'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।'

'ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਨਾ ਕੋਈ ਅਹਿਸਾਨ ਹੈ ਨਾ ਬਦਲਾ।'

'ਤੂੰ ਤੇ ਪਾਲ ਸੱਚ ਮੁਚ ਹੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਹੋ ਗਈ ਏਂ, ਠੀਕ ਗਿਆਨ ਪਿਛੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੰਜਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

'ਮੈਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਭੁਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਪਿਛੇ ਆ ਰਹੀ ਹਾਂ।' ਪਾਲ ਨੇ ਠਰੰਮੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

'ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।'

ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਹੱਛਾ, ਦੱਸੋ ਨਾ ਫਿਰ ਨਰਸ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ?"

'ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੋਂ ਆ ਕੇ ਮੈਂ' ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

'ਓਹੋ। ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਰਤੀ ਦਫਤਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਕਰਾਰ ਤੇ ਏਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਪੁਜੇ।

'ਮੈਨੂੰ ਜੀ ਓਦੋਂ ਬੜਾ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪੰਦਰਾਂ ਵੀਹ ਦਿਨ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਈ ਰਹੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ...

'ਕਾਸ਼। ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁਝ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ।'

'ਤੁਸੀਂ ਸੇਵਾ ਕੀ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਓਥੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੀ ਕਾਹਨੂੰ ਹੋਣਾ ਸੀ । ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਆਏ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਤਕੜੀ ਹੋ ਗਈ ਸਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ । ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾ ਸਹਾਰ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਹਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਇਕ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਮੁੰਡਾ ਕਲਰਕ ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਓਥੇ ਹੀ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਲਾਲ ਸੂਹੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਵੱਟ ਕੇ ਚਪੇੜ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਥੇ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਫਿਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ?'