ਸਲਾਹ ਲਈ। ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਛੁੱਟੀ ਇਕ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇਗਾ।

ਸਿਹਤ ਮੇਰੀ ਲਗਪਗ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ । ਤਾਰ ਨੇ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਕਰ ਜਿਹਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਕਾਹਲਾ ਸਾਂ ਕਿ ਕਦੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲੇ ਤੇ ਉੱਡ ਕੇ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਜਾ ਪਹੁੰਚਾਂ। ਰਾਮੂੰ ਝਾੜੂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਫੌਜੀ ਮਿੱਤਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਨੰਬਰ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਉਡੀਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁਸਕਰਾ ਪਏ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਜਵਾਬ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਹੀ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਗਏ। 'ਇਹਦੀ ਬਈ ਨਰਸ ਨਾਲ ਯਾਰੀ ਲਗ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਕਦੋਂ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ।'

'ਅਸੀਂ ਚਾਲੀ ਮੀਲ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਮਸਾਂ ਸਾਹਬ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਨਰਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਦੋ ਘੰਟੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਡੀਕਦਿਆਂ ਨੂੰ।'

ਮੈਂ ਹਸਦੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮਿੱਤਰੋ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ।'

'ਗੱਲਾਂ ਗਰਾਈਂ ਸੱਚੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।'

'ਮੈਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਨਰਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਝਾਕ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਨਿੱਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਵਾਂ। ਇਕ ਹੋਰ ਬੋਲਿਆ।

'ਉਂਜ ਤੇ ਤਕੜਾ ਏਂ ਹੁਣ ?'

'ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ।' ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਉਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਆਇਆ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਗਰਾਈਂ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਮੁਸਕਰਾ ਮੁਸਕਰਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਖੋਚੜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮਿੱਤਰ। ਸਾਡੀ ਵੀ ਸਾਂਝ ਪੁਆ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵਾਂਗੇ।'

'ਪਿਆਰ ਵੀ ਕਦੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ।' ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

'ਦਰੋਪਤੀ ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਸਾਂਭੀ ਸੀ।

'ਇਕ ਮਰਦ ਨਾਰੀ ਕਦੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।'

'ਜੇ ਸਿਧੇ ਹੱਥੀਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਦ ਨਿਹੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੱਲਾ ਬੋਲੋ।'

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਰਸੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਕੱਟਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਫੌਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਚੀਕ ਉਠੇ। '

ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਹੈ ਕੌਣ ਸ਼ਰੀਕ ਉਸ ਦਾ

ਜਿਸ ਦਾ ਰੱਬ ਨੇ ਕੰਮ ਸਵਾਰਿਆ ਈ।'