ਫਿਰ ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਸੋਂ ਆ ਸਕਦਾ, ਅਵਲ ਤੇ ਘਰ ਤੱਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ :-
ਏਸ ਇਸ਼ਕ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਹਿਣ ਡੂੰਘੇ,
ਤਾਰੂ ਡੁੱਬਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ।'
'ਨਰਸ ਨਾਲ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਲੈਂਦਾ ਜੇ ਪਿਆਰ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਅੱਧ-ਮਰੇ ਨੂੰ ਨਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ । ਇਕ ਫੌਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਗਰਾਈਂ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
'ਕੀ ਭਰਾ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ?" ਮੈਂ ਉਸ ਗਰਾਈ ਨੂੰ ਨਿਰਮਾਣ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।
'ਹਾਂ ਵੀਰ ਮੇਰਾ ਹੀ ਭੈੜਾ ਜਿਹਾ ਨਾਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਇਹ ਅਹਿਸਾਨ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।'
'ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਕੋਕਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਘਰ ਮੇਰੀ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਦਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮੈਂ ਕੋਕਰੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
'ਨਾ ਭਰਾ। ਮਾਂ ਬਾਪ ਤੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਗਏ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀ ਲਈ ਸਦਾ ਤੜਫਦੇ ਰਹਿਦੇ ਹਨ।
'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਏਧਰ ਅੱਡ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣ ਲਵੋ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਇਕੋ ਹੀ ਆਰਜੂ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਬਹੁਟੀ-ਹਰੇਵੇਂ ਵਿਚ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਪੈਦੀ, ਹੋਰ ਆਰਜੂ ਦਿਲ ਟੈਰ ਦੀ ਹੈ।
"ਓਇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਾਲ ਦਾ ਛੁੱਟੀ ਜਾਵੇ, ਤੀਵੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਐਵੇਂ ਵਿਸੂ ਵਿਸੂ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਐ।
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਰ ਇਕ ਬ੍ਰਿਛ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਦੱਸੋ ਭਰਾ ਜੀ ਕੀ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਨ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰ ਸਕਾਂਗਾ ।
'ਸੁਨੇਹਾ ਵੀਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਬੜਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਉਂਦਾ ਵਾਪਸ' ਨਾ ਜਾਵਾਂ।
'ਕਿਉਂ ਭਰਾ ਇਉ ਕਿਉਂ ਆਖਦਾ ਏ ?'
'ਨਹੀਂ ਓ ਗਰਾਈਂ। ਮੈਨੂੰ ਕਰੜੀਆਂ ਸਜਾਵਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਸ਼ । ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਕੁਝ ਸੋਝੀ ਹੁੰਦੀ ।
'ਆਖਰ ਦਸੇਂ ਵੀ ਕੁਝ ?'
