'ਹੈਂ'।' ਪਾਲ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ?

'ਕਲ੍ਹ ਉਹ ਆਪ ਏਥੇ ਮੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਬਹਾਦਰ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ।

'ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਧੰਨਵਾਦ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਬੜਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਦਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਰੱਖੇ । ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਦੱਸਿਆ? ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪੁੱਛਦੀ।

'ਪ੍ਰਿਯਾ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੜਾ ਗੁਨਾਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਉਸ ਆਪਣੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਘਲਿਆ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੜੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਧੱਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਦੇਵੀ ਹੁਣ ਰੋ ਕੇ ਪਛਤਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੀਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੁਖਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਰ ਸਕਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮਰਾਂਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿਚ ਵਿਲਕ ਰਹੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ?'

'ਜ਼ਰੂਰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?'

'ਤੇਰੀ ਰਾਏ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅਪਣਾਏਗੀ।

ਅਸਾਂ ਉਸ ਰਾਤ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੋਂ ਹਟਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਾਲ ਵਿਚਾਰੀ ਕੀ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਭੁਚਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਲਟ ਕੇ ਕੁਝ ਦਾ ਕੁਝ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ ਪ੍ਰਿਯਾ।'

ਪਾਲ ਝਟ ਉਠ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਆ ਡਿੱਗੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਤੇ ਥਪਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਪਾਲੀ। ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਕੁਝ ਬੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

'ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ।'

'ਤੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਏ, ਉਂਜ ਪ੍ਰਿਯਾ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਸਚਾਈ ਤੇ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਦੀ ਹੀ ਰਹੇ।'

ਪਾਲ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਘੂਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ।

'ਪ੍ਰਿਯਾ। ਤੁਸੀਂ ਘੂਰਦੇ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਰਹੋਗੇ।'

‘ਕੋਈ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦਸਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਜਿਹੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

'ਗੱਲ ਕੀ ਹੋਣੀ ਏਂ ਪ੍ਰਿਯਾ! ਮੈਂ ਕਲ੍ਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਾਂਦਾ ਹੀ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਪਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਰਹਿਮ ਤੇ ਤਰਸ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ।