ਨਿਤਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਸ 'ਚ ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ।
"ਤੇ ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਕ ਧੀ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉਠੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਖ਼ਮਲੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਤੇ ਹੀਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਛਿੜਕੀ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਇਤਰ 'ਚ ਡੁਬੋਇਆ। ਫੇਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ 'ਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ 'ਚ ਆ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਰਾਤ ਦੇ ਤ੍ਰੇਲ-ਤੁਪਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁੱਤੀ ਭਿੱਜ ਗਈ।
"ਸਥਿਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਾਤ 'ਚ ਇਕ ਹਾਲੀ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਇਕ ਖੇਤ 'ਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਤਿਰਕਾਲਾਂ ਵੇਲੇ ਕੱਚੀਆਂ-ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੈਰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ 'ਚ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਭਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਰਤਦੀ ਹੈ।
"ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਦੀ ਪਰੀ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਉਤਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਹਾਲੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਉਸ ਦਰਿਆਈ-ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
"ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਇਕ ਨਨ (ਈਸਾਈ ਸਾਧਣੀ) ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਇਕ ਮੱਠ 'ਚ ਬੈਠੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਧੂਫ਼ ਬਾਲ ਕੇ ਸੁਗੰਧ ਬਖੇਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਉਪਰ ਪੌਣਾਂ ਤੱਕ ਉਠ ਸਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੋਮਬੱਤੀ-ਰੂਪੀ ਆਤਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਇਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸ 'ਪਰਮ-ਰੌਸ਼ਨੀ' ਵੱਲ ਉੱਚੀ ਉਠ ਸਕੇ।
"ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ, ਧੁੱਪ 'ਚ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੁਆਨੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ 'ਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ।"
ਤੇ ਰਾਤ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੂੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਵੀ ਆਤਮਾ ਇਕ ਅਣਵਰ੍ਹੇ ਬੱਦਲ ਦੇ ਤੁੱਲ ਸੀ। ਤੇ ਉਹ ਦੋਬਾਰਾ ਚੀਖ਼ ਉਠਿਆ-
"ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ;
ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੌਣ ਆਏਗਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਏਗਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ?
ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੋਮਰਸ ਨਾਲ ਡੁੱਲ੍ਹ-ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਆਲੇ 'ਚ ਉਲੱਦੇਗਾ, ਪੀਏਗਾ ਤੇ ਮਾਰੂਥਲੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਏਗਾ ?
"ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਮੈਂ ਇਕ ਫੁੱਲ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਫਲ-ਰਹਿਤ ਬਿਰਖ ਹੁੰਦਾ,
ਕਿਉਂ ਕਿ ਭਾਰ ਦਾ ਦਰਦ ਸੁੰਵਪੁਣੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਕਲੀਫਦੇਹ ਹੈ,
ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲਏਗਾ, ਅਜਿਹੇ ਅਮੀਰ ਬੰਦੇ ਦਾ ਦੁੱਖ,
