ਉਸ ਮੰਗਤੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਏਗਾ।

"ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਮੈਂ ਇਕ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਖੂਹ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੱਥਰ- ਕੇਕਰ ਸੁੱਟਦੇ;

ਕਿਉਂ ਕਿ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋਣਾ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉਸ ਸੋਮੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਤੇ ਸੌਖਾ ਹੈ,

ਜਿਸ ਕੋਲੋਂ ਲੋਕ ਲੰਘਣਗੇ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਗੇ।

"ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਮੈਂ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਮਿਧਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੜਾ ਜਾਂ ਸਰਕੰਡਾ ਹੁੰਦਾ,

ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੁਰ-ਮੰਡਲ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ

ਜੋ ਉਸ ਘਰ 'ਚ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾ ਹੋਣ

ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬੋਲੇ ਹੋਣ।"

18

ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਉਸ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਨਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੇ ਚੀਸਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਸੀ; ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਬਰ-ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਧੰਦਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ ਸਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਕਰੀਮਾ ਆਈ, ਮੌਨਤਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪਰਦੇ ਨ ਲ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਕੱਜ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਪਿਆਲਾ ਤੇ ਤਸ਼ਤਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਲਈ ਜਾਮ ਤੇ ਗੋਸ਼ਤ ਲੈ ਕੇ। ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਹੇ ਪੈ ਗਈ।

ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਫੇਰ ਫਾਟਕ ਦੇ ਲਾਗੇ ਉੱਗੇ ਸਫ਼ੈਦ ਚਿਨਾਰਾਂ ਦੇ ਬਿਰਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ 'ਚ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸੜਕ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੜਕ ਉਪਰੋਂ ਇਕ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬੱਦਲ ਜਿਹਾ ਉਸੇ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਉਸ ਬੱਦਲ 'ਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨੌਂ ਦੇ ਨੌਂ ਮੁਰੀਦ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੀਮਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਫਾਟਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਆਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਚੰਗਾ-ਭਲਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਘੰਟਾ ਭਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।

ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਆਏ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਾਲੇ ਸਾਦੇ ਜਿਹੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਭਰੀਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕਰੀਮਾ ਨੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੋਟੀ ਤੇ ਮੱਛੀ ਪਰੋਸੀ ਤੇ ਪਿਆਲਿਆਂ 'ਚ ਛੇਕੜਲੀ ਸਰਾਬ ਦੀ ਬੋਤਲ ਉਲੱਦੀ । ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿਆਲਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦਿਆਂ ਕਿਹਾ- "ਮੈਨੂੰ