ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ, ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਾਬ ਲੈ ਆਵਾਂ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਬੋਤਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।"

ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਇਕ ਦੂਰ-ਦੁਰੇਡਾ ਮੁਲਕ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ- "ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।"

ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਸਨ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁੱਕ ਗਿਆ, ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਪੁੰਨਿਆ ਦੇ ਚੰਨ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਇਕ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਜਵਾਰਭਾਟੇ ਵਰਗੀ ਉਛਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼, ਕਿ- "ਮੇਰੇ ਸਾਥੀਓ ਤੇ ਮੇਰੇ ਹਮਰਾਹੀਓ, ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਵਿਛੜਨਾ ਪਏਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਿੱਖੇ-ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ-ਝੱਖੜਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕੀਤੇ ਨੇ। ਅਸੀਂ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਅਵਤਾਂ ਵੀ ਖਾਧੀਆਂ ਨੇ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਨੰਗੇ ਹੀ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵੀ ਪਹਿਨੇ ਨੇ। ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਿਛੜਨਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਓਗੇ, ਤੇ ਮੈਂ 'ਕੱਲਾ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।

''ਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੂ-ਖੰਡ ਸਾਨੂੰ ਵਿਛੋੜ ਦੇਣਗੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਸ 'ਪਰਮ-ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਤ' (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਹਮਸਫ਼ਰ ਹੋਵਾਂਗੇ।

"ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰਾਹਵਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰ ਪਈਏ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲਾ ਬਿਬੇਕ ਤੇ ਬੁੱਧਤਵ ਦੇਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ-

"ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ-ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦੇ ਵਧੋ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਗੀਤ ਸੰਖੇਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਗੀਤ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦਿਆਂ 'ਚ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿਹੜੇ ਜੋਬਨ-ਰੁੱਤੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਂਠਾਂ 'ਤੇ ਦਮ ਤੋੜਨਗੇ।

"ਇਕ ਪਿਆਰੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿਓ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕ ਭੱਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਕਹਿਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਧੁੱਪ 'ਚ ਲਿਸ਼ਕਦੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਸੋਨ-ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਆਖੇ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨੇਤਰਹੀਣ ਬੰਦਾ ਦਿਸ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਆਖੋ ਕਿ ਉਹ ਰਾਤ ਨਾਲ ਇਕਮਿਕ ਹੈ।

"ਇਕ ਬੰਸਰੀ-ਵਾਦਕ ਨੂੰ ਏਦਾਂ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਆਲੋਚਕ ਤੇ ਇਕ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੁਣੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ ਹੋ ਜਾਓ ਤੇ ਏਦਾਂ ਨਿਰਪੇਖ ਹੋ ਜਾਓ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਪਨਾ।

• ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਬੂਟਾ (Laurel), ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਤੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਇਕ ਗੋਲ ਰਾਜ ਜਿਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

(ਹਵਾਲਾ-ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ)