ਹੋਰ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆ ਬਹੁੜਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕ- ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।
"ਲਗਪਗ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲ-ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਆਸਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਯਾਦ ਸੀ। ਤੇ ਫੇਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਸਮਝਦਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।
"ਪਰ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਉਸ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਧਰੇ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ।
"ਮੈਂ ਕਈ ਨਗਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਹੀ ਰਹੀ ਸਾਂ। ਫੇਰ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
"ਫੇਰ, ਇਕ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸਾਂ, ਉਹ ਆਈ। ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।
"ਮੇਰੇ ਇਥੇ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਬਿਬੇਕ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਆਈ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਬਾਰੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਣੇਪਾ ਕਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
"ਪਰ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ, ਮੇਰਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
"ਮੈਂ ਕਿੱਦਾਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ? ਮੈਂ ਕਿੱਦਾਂ ਕੁਝ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ?
"ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਕੀ ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਘਰ ਹੈ ?"
ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਠਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ-
"ਸਾਰਾਹ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ।"
ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ-
“ਭੈਣੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਏਨੀ ਭੰਬਲਭੂਸੇ 'ਚ ਕਿਉਂ ਹੈਂ ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹਰੇਕ ਕਦਮ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ?
"ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੇਹਤਰ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਹੱਥ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ ਬੈਠਣ ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਆਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਆਪਣੇ 'ਮੂਲ' ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰੇਂ।
