ਮੁਕਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ ਸਾਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਭੈਅ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ।
"ਫੇਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈ ਸਕੀਏ।"
ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ-ਉਡਾਰੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀ-
"ਭਰਾਵੋ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਜੁਆਬ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾਂ ? ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਨਾਂਹ' ਕਹਿ ਦਿਆਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਕੰਜੂਸ ਆਖੋਗੇ। ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹਾਮੀ ਭਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ 'ਮੂਲ' ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਵੀ ਸਕੋਂ ਤੇ ਪਾ ਵੀ ਸਕੋਂ।
"ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਮੂਲ' ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।"
ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਰੁਕ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਾਗੇ ਹੀ ਬੈਠਣ ਲਈ ਲੈਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ-
"ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ 'ਮੂਲ' ਦੀ 'ਸੱਚਾਈ' ਨੂੰ ਸਮਝਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਸਕੂਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ-ਧਾਰਾ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਲੱਭ ਸਕਾਂਗੇ।
"ਦਰਅਸਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਚੋਗਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਇਹੀ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ।
"ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਆਪਣੇ 'ਮੂਲ' ਵਿਚ ਧੜਕਣਾ ਹੀ ਉਹ ਇਕੋ ਲੈਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਾਰੀਆਂ ਲੈਆਂ ਉਪਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਗਾ ਇਹੀ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਇਕੋ ਲੈਅ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਤੇ ਏਦਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਲੈਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਇਕੋ ਲੈਅ ਨਾਲ ਲੈਅਬੱਧ ਕਰ ਲਓ।
"ਕਿਉਂ ਕਿ ਏਦਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਹੱਕ ਨੂੰ ਮਾਣੋਗੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿਚ ਰਹੋਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਉਹ 'ਮੂਲ' ਅਸੀਮ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਅੱਡਰੇਪਣ ਦਾ ਜੂਲਾ ਨੂੜਨ ਤੇ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਬੇਮਤਲਬ ਦਾ ਬੋਝਾ ਲੱਦਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।"
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਧਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਹਿਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ-
"ਭਰਾਵੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਕਿਉਂ ਕਿ ਦਰਅਸਲ, ਹਰੇਕ ਰੁੱਤ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਦੂਜੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਮੋਲਕ ਭੇਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
'ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਨਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਦਾਂ ਦੇ ਹੀ ਬਣੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਨਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਜੀਵਨ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਨਾ ਜਾਵੇ।
"ਹਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਦਿੱਖ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀਆਂ
