

4
ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮ ਮੈਂ ਤੇ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਸੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਗੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵੰਤ ਸਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਪੌਣ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਅਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ।
ਤੇ ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਨਮੁਖ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਪੌਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚੋਗੇ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋਤ ਦੇ ਦੋ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਨਮੁਖ ਸੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰੇ ਇਕ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਰੂਪ ਵਟਾ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਰਗੀ-ਜੋਤ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ-
"ਧਰਤੀ ਉਤਲੀ ਹਵਾ ਆਪਣੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿਚ ਅਦਿੱਖ 'ਜੀਵਨ' ਦਾ ਇਕ ਮ ਸਾਗਰ ਹੈ।ਤੇ ਏਦਾਂ ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਤੈਰਦੇ ਹਨ।
"ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਤਮਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਨਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਉਸੇ ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਉੱਪਰ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣਾ ਆਪਾ ਵਾਰਦੇ ਹੋਏ।
"ਤੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਦਿਆਲਤਾ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
"ਜਿਥੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੈਅਬੱਧ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਂਦੇ ਤੇ ਪਿਆਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਹ ਪੌਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸਾਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਆਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਛੋਟੇਪਣ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਏਦਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਸਿਰਜਣਾ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਨਫ਼ਾਸਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
"ਅਸੀਂ ਚਾਹਾਂਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਈਏ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤੈਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
"ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਏਕਤਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਏਕਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਵਾਂਗੇ।
"ਪਰ ਅਲਮਿਤਰਾ, ਤਬਦੀਲੀ ਜ਼ਰੂਰ ਆਏਗੀ। ਯਕੀਨਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਾਰਥਕ