ਏਕਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰ-ਭਾਵ ਤੇ ਸਮਰਪਣ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੁਨਰ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਸ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ 'ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ' ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
"ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਸੰਗਤ ਜ਼ਰੀਏ ਹੀ ਅਸੀਂ 'ਜੀਵਨ' ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਅਮੋਲਕ ਭੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਭੇਤ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਥੇ 'ਜੀਵਨ' ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ-ਗਰੁੱਚੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਕ ਹਿਰਦਾ ਧੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
"ਇਹੀ ਉਹ ਰੌਸ਼ਨ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਇਕ ਤਾਰਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਸ ਪਰਮ-ਜੋਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰੇਕ ਘੁੱਟ ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸਾਹ ਵਿਚੋਂ ਲੋੜਦੇ ਹਾਂ।
"ਬੇਸ਼ੱਕ ਅਸੀਂ ਇਕੇਰਾਂ ਫੇਰ ਚਾਨਣ-ਰੱਤੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਡਿਉਢੀਓਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
"ਕੀ ਅਸੀਂ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਕੋਲੋਂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ? ਪੌਣ ਕਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤੈਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਪੈਣ ਵਿਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹਨ।
"ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਚ ਬਸੰਤ-ਬਹਾਰ ਦਾ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਤਾਜ਼ੀ ਪਹਾੜੀ ਹਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਉਸ ਚਾਨਣ ਦੇ ਗੀਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।
"ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਭਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਫੇਰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਆਪੇ ਸਮੇਤ ਪੀਣ ਤੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਭਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
"ਫੇਰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪਿਆਸ ਸਿਰਫ਼ 'ਜੀਵਨ ਲਈ ਜਾਗਦੀ ਇਕ ਪਰਮ-ਪਿਆਸ' ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਯਕੀਨਨ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘ ਤੱਕ ਪੀਵਾਂਗੇ, ਇਹ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿ ਏਦਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ।"
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਚੁੱਪ ਵਿਚ ਘੁਲਣ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਤਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਫੇਰ ਹਵਾ ਵਿਚ ਘੁਲਣ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਆਲੇ ਬੜੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਲੋਰੀ ਗਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਵਿਚਰ ਰਹੀ ਸੀ।
5
ਅਸੀਂ ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਦੇਰ ਤੱਕ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਏਦਾਂ ਜਾਪਦ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅੱਗੇ ਦੇ ਇਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ 'ਤੇ ਇਥੇ ਖੜ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਕੋਠਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ
