ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਆਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬੱਦਲ ਹੋਣ।

ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਘੁੱਟ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀਤਾ? ਤੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਾਣਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਡਾਰੀ ਵੀ ਭਰੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਹਵਾ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਗੁੱਝੇ ਭੇਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਵੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੁੱਪ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਭੇਤ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਸੀਮ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਸਿਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ-

"ਭੈਣੇ, ਹੇਠਾਂ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆ, ਚੱਲੀਏ।"

ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਦੇ-ਸਾਰ ਮੈਂ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਮੁੜੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਲੋੜ ਸੀ।

ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੀ, ਸਿਵਾਇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਝੂਮਦੇ ਬਿਰਖਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕੀ, ਸਿਵਾਇ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਪੈਟਿਆਂ ਦੇ।

ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਚੇਚਤਾ ਤੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ-

"ਅਲਮਿਤਰਾ, ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਮੋਮਬੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਜਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਸੂਮ ਵਿਲ੍ਹਕਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਉਦਾਸ ਗੀਤ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ, ਉਹ ਜੋਸ਼ੁਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਕ ਚਰਮਕਾਰ (ਚਮੜਾ ਰੰਗਣ ਵਾਲਾ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।

ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਖੇਡ-ਥੱਕ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਛਿਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਦੌੜ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਹ ਵੀ ਬੜਾ ਬਿਖੜਾ ਸੀ, ਉਹ ਲਗਪਗ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਤੇ ਏਦਾਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।

ਜਦ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਉਹ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਡਰ ਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਵਿਚ ਵਿਲ੍ਹਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਏਦਾਂ ਵਿਲ੍ਹਕਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਗੋਡੇ ਟੇਕੇ ਤੇ ਜੋਸ਼ੁਆ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।

ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਜਦੋਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਲਈ