ਅਲਮਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਰਗੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਜੁਆਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ- "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਭੋਇ ਵਾਲੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆਏ ਹੋ ? ਅਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਬੁੱਧਤਵ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਅਪੜਿਆ। ਅਜੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਫੋਟੋ ਤੋਂ ਨਾਦਾਨ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਾਂ ਸਵੈ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਆਖਣ ਲਈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਪਰ ਜਾਂ ਸਵੈ ਬਾਰੇ ਆਖਣਾ ਅਥਾਹ ਦੀ ਥਾਹ ਪਾਉਣ ਦੇ ਜਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ।

ਜੋ ਵੀ ਬੁੱਧਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਲੋਚਦੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਭਾਲ ਮੱਖਣ ਦੀ ਹੱਡੀ ' ਜਾਂ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਚੂੰਡੀ 'ਚੋਂ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ । ਅਜੇ ਹੈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੀ ਗੀਤ ਗਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਚੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਵੀ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਨੀਂਦ ਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਵਿਚਰਦੇ ਨੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਸਾਗਰ ਵੱਲ ਹੀ ਵੇਖਾਂਗਾ।"

ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੇੜਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਸਾਗਰ-ਤੱਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਭੋਇ ਵਾਲੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਇਕੇਰਾਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ 'ਚੋਂ ਏਨੀ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰ ਨਿਕਲੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰਲੀ ਘਰ-ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲੂਣੀ ਗਈ।

ਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਣ 5 ਲਈ ਮੌਨਤਾ ਧਾਰੀ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋਏ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਾ ਭਰਿਆ, ਚੇਤੇ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਉਸ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੀ ਕਿਹਾ- "ਕੀ ਮੈਂ ਆਖਿਐ ਕਿ ਮੈਂ ਗਾਵਾਂਗਾ? ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਬ (ਬੁੱਲ੍ਹ) ਖੋਲ੍ਹਾਂਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਭਰੇ ਤੇ ਹਵਾ 'ਚ ਪਸਰ ਕੇ ਸੁਖ ਤੇ ਸਮੱਰਥਨ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣੇ।"

ਫੇਰ ਕਰੀਮਾ, ਜੋ ਬਾਲ-ਵਰੇਸ ਉਮਰੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਬਗ਼ੀਦੇ ਵਿ- ਬੋ "ਤੂੰ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀ ਵਿਖਾਇਆ, ਤੇ ਏਨੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਦੀ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤੇਹ ਵਿਚ ਤੜਪੇ ਹਾਂ।"

ਤੇ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਝਾਕਿਆ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਫ਼ੈਦ ਖੰਭ ਉਸਨੂੰ ਉਡਾ ਕੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ।

ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ- "ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ? ਕਰੀਮਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਆਖਿਐ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਜੜੀ ਲਠ ਨਾਲ ਮਾਪਿਐ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ । ਕਿਉਂ ਕਿ ਪਿਆਰ, ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਾਂ ਤੇ ਗੂੰਜਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

"ਇਥੇ ਪਲ-ਖਿਣ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਸਦੀਵਤਾ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦਾ ਇਕ ਸੱਖਣਾਪਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ !