ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖ ਅਜੇ ਪੰਘੂੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਲ ਰਹੇ ਨੇ।
"ਕੋਮ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਿਓ. ਜੋ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੌਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।"
4
ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲਿਆ- "ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।”
ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਇਕ ਸਿਤਾਰੇ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਹ ਬੋਲਿਆ- "ਚੇਤੰਨ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਲਏ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੂਸੀ ਮੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਧੁਰ-ਅੰਦਰਲੇ 'ਮੂਲ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਕਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਗਲੋਟਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੀਆਂ, ਉੱਛਲਦੀਆਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ੈਦ ਮੌਨਤਾ ਹੇਠ ਕੱਜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ।
"ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਹਾਲਤ 'ਚ ਲਏ ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਭਲਾ ਕੀ ਨੇ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਬਿਰਖ 'ਤੇ ਕਰੂੰਬਲ ਬਣ ਕੇ ਪੁੰਗਰਦੇ ਨੇ ? ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆ ਸੋਚਾਂ ਵੀ ਭਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪੌਣ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਉਪਰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ?
"ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲਾ 'ਨਿਰਾਕਾਰ' ਆਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬੱਦਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਖੜਨਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੈਵੀ-ਉਂਗਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਮੇ-ਰੰਗੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਬਲੌਰੀ ਸੂਰਜਾਂ, ਚੰਦਰਮਿਆਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀਆਂ।"
ਫੇਰ ਸਰਕਿਸ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ੰਕਾਗ੍ਰਸਤ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ- "ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਸੰਤ- ਬਹਾਰ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਏਗੀ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਦਏਗੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।"
ਤੇ ਅਲਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ- "ਜਦੋਂ ਬਸੰਤ-ਬਹਾਰ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ-ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਲਈ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦੇ ਸੁੱਤੇ ਬਿਰਖਾਂ ਤੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ 'ਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਵੀ ਪਿਘਲੇਗੀ ਤੇ ਘਾਟੀ 'ਚ ਵਹਿੰਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਜਾ ਸਮਾਉਣ ਲਈ ਨਦੀਆਂ-ਨਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਗ ਤੁਰੇਗੀ, ਮਹਿੰਦੀ ਦੇ ਬਿਰਖਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਬਹਾਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਧ੍ਰੋਹ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰਧਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ।
"ਏਦਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਜਾਏਗੀ, ਜਿਉਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਬਸੰਤ- ਬਹਾਰ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਏਗੀ, ਤੇ ਫੇਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਰਿਆ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਝਾ ਡੇਰ ਨਦੀ-ਨਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਵਹਿ ਤੁਰੇਗਾ। ਤੇ ਦਰਿਆ ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸੰਜੋਅ-ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਜਾ ਮਿਲੇਗਾ।
