ਬੈਠੇ ਹਨ ਪਰ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਨਾ ਛਡਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੁੱਜਦੇ ਸਾਰ ਬਾਲ ਨੂੰ ਚੇਚਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ । ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਜਦ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਤਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਤਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਰੱਖੇਗਾ । ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਰੋਏ ਹੋ ਗਏ ।

ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਕਰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ । ਕਦੀ ਰਸੋਈਏ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਕਦੀ ਹਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਖਵਾਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਪਰ ਉਸ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਨ ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਸੀ । ਉਹ ਤਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ । ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਗੱਦੀ ਹਥਿਆਉਣ ਦਾ ਮੋਹ ਸੀ । ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪਿਛੇ ਮਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਦ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਦਮੋਦਰੀ ਜੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਈ ਜੋ ਭਾਈ ਪਾਰੋ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਸੀ । ਗੁਰੂ ਘਰ ਨਾਲ ਇਸ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਸੀ । ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਐਸੇ ਸਿੱਖ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਸਨ । ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਖੂਬ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦਮੋਦਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਰਾਮੋ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸਾਈਂ ਦਾਸ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠੇ ਸਨ।

ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਵੀ ਖੀਵੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਮਾਉਂਦੇ । ਕੁੜਮਾਈ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਬਰਾਤ ਲੈ ਕੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਆਏ । ਬਰਾਤ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਡਲਾ ਪਿੰਡ ਰਹੀ। ਬੜਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਤਾਂ ਦਮੋਦਰੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਪਿਆਰ ਹੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਜਿਸ ਆਦਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਂਦਾ ਉਹ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰਨੇ ਹੀ ਸਨ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਬੜੇ ਸੁਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ।

ਗੁਰੂ-ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ

ਜਹਾਂਗੀਰ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਤੜਪਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ

...........................

1. ਰਾਮੇ ਜੀ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਲੇਖ ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੋ ।