ਬੀਬੀ ਰੂਪ ਕੌਰ

ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਐਸਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਮਦਿਆਂ ਦਫ਼ਨਾ ਜਾਂ ਮਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਜੰਮਦਿਆਂ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਇਹ ਵਿਚਾਰੀ । ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 'ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ' ਆਖ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਾਲ-ਹੱਤਿਆ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ । ਇਹੀ ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਤਾਂ ਮਾਰ ਸੁੱਟ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਦਿਆਲੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਬਚ ਨਿਕਲੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਬਣੀ।

ਗੁਰੂ ਘਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਾਣ ਦੇਂਦਾ ਰਹਿਆ । ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਬੜਾ ਕੋਮਲ ਸੀ, ਉਹ ਆਪੂੰ ਹੱਥੀਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਆਸ ਪੂਰਦੇ । ਸਭ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਛਕਾ ਕੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲੰਗਰ ਛੱਕਦੇ । ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਸੈਰ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਅੜ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਦਾਦਾ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ 'ਦਾਮਨ ਸੰਕੋਚ ਚਲੋ' ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ । ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਮਨ ਸੰਕੋਚ ਰੱਖਿਆ । ਕਦੇ ਉੱਚਾ ਵਾਕ ਵੀ ਨਾ ਅਲਾਇਆ। ਐਸੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਸਨ । ਜੋ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਡਿਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਕ ਬੱਚੀ ਜੋ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗੀ ਪਈ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਅਣ-ਦੇਖਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ । ਜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਕੁੱਥਰੇ ਤੋਂ ਸੁਥਰਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਰੂਪ ਤੋਂ ਰੂਪ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਸਨ । ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਉਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਏ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਰੂਪ ਕੌਰ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਨਿਬੜੀ । ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ । ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਰਾਇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬੱਚੀ ਰੂਪ ਕੌਰ ਨੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ । ਰੂਪ