

ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ
ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਸਲ ਪਹਿਚਾਣ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਦੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਅਚਾਰ-ਵਿਚਾਰ ਸਿਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਾਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਪਿਛੋਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਾਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਰਖ ਸਚਮੁਚ ਹੀ ਖੂਨ ਵਿਚ ਸਿੰਚਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਪਾਲਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਉਸੇ ਨੂੰ ਲਾਡ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਸੀਨੇ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦੀਆਂ ਲੋਰੀਆਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਮਾਂ ਇਕ ਨਹੀਂ, ਦੋ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਾਣ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਧਾ ਨੇ ਪਾਲ ਯਸ਼ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਕਿਸ ਤੋਂ ਘਟ ਹੈ । ਲੋਕ-ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹਰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮਾਂ ਮਰਯਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਲੇਵੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਪੂਜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਲਣਹਾਰੀ ਮਾਂ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਸੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਸੋ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਉਤਨਾ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਰਖਦੀ ਹੈ । ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ । ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਤਪ ਕਾਰਨ ਹੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਵਰੀ ਗਈ।
ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਰੁਹਤਾਸ (ਜਿਹਲਮ) ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਈ ਰਾਮੂ ਬੱਸੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਬੁਧਵਾਰ 18 ਕੱਤਕ ਸੰਮਤ 1738 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਮਾਤਾ ਜਸਦੇਵੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਰੁਹਤਾਸ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਾਬਲ ਕੰਧਾਰ ਤੋਂ ਪਸ਼ੌਰ ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਦੇ ਰਸਤਿਓਂ ਵਾਪਸ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਆਏ ਸਨ । ਇਥੋਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਭਰੀ ਸੀ । ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਰਿਆਵਲ ਕਹਿੰਦੇ