

ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਨੇ ਵੰਗਾਰ ਕੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਤੋਪਾਂ ਛੱਡ ਐਸਾ ਨੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਲ ਫੇਰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਂ ਆਇਆ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਛੋਂ ਪੰਜਾਬ; ਪਰ ਹੱਥ ਸੋਟੀ ਫੜ, ਅੰਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ।
ਇਹ ਵੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਦੀ ਹੀ ਨੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਤੋਪਾਂ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਜੱਗ ਤੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਨੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਾਲ ਤੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਜਤਲਾਂਦਾ । ਇਸੇ ਸਾਲ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੁਲਾਈ, 1799 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਲੇਰ ਇਤਨੀ ਕਿ ਜਦ ਖ਼ਬਰ ਪੁਜੀ ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਗੁਜਰਾਤੀ ਤੇ ਡਲ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲਗੜੀਆ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਰਲਵਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹੀ । ਜੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਜੰਗ ਨਾ ਰੋਕਦੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਰਣ ਵਿਚ ਹਰ ਬੱਚਾ ਘਾਣ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸੀ । ਫਿਰ ਚੌੜੇ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੀ ਇਤਨੀ ਕਿ ਜਦ ਡਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਹੌਰ (1800 ਈ.) ਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮਤ ਦਿਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਦਾਰ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੀ ਡਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਸੀ । ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਕੀਤੇ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਚਾੜ੍ਹਨੇ ਨਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ ਕਟੋਚੀਆ ਵਧਦਾ ਵਧਦਾ ਗੜ੍ਹਦੀਵਾਲ ਤਕ ਆ ਗਿਆ । ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਝੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਬੋਲ ਬੈਠਾ । ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੋਖੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਹਿੱਤ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਹੰਕਾਰੀ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀ ਕਰਨਾ ਸੀ ਸਗੋਂ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਲੈ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੁਬੋਲਾਂ ਦੀ ਖਿਮਾ ਮੰਗੀ।
ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ, ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਨਾਲ ਪਠਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਲਾਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਾੜ੍ਹੀ। ਤਲਵਾਰ ਸੂਤ ਕੇ ਸਫਾਂ ਚੀਰਦੀ ਪਠਾਣਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪਈ । ਇਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੂਝਦੇ ਦੇਖ ਪਠਾਣ ਘੁਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜੇ । ਪਠਾਣਾਂ ਈਨ ਮੰਨੀ ਪਰ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ