ਕਥਾਵਾਚਕ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਮੰਤਰ-ਮੁਗਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਥਾਵਾਚਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੇਗਮਈ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗੀਤਮਈ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।

ਲਗਭਗ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਕਥਾਵਾਚਕ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਅਧਖੜ ਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੇ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਠਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਕ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਤਿਰਕਾਲਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਠੰਡ ਵੀ ਵਧਦੀ ਪਈ ਸੀ।

ਨੌਜਵਾਨ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਰੱਖੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਜਾ ਵਿਰਾਜਿਆ ਸੀ। ਪੰਡਾਲ 'ਚੋਂ ਉਠ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਉਠ ਕੇ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਕਥਾਵਾਚਕ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਝੂਲਦੀਆਂ ਲਿਟਾਂ, ਚੋੜੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਟਿੰਕਾ, ਦਾੜੀ, ਮੁੱਛ ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇੰਜ ਵੇਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਮੋਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਬੜੇ ਹੀ ਪੁੱਜੇ ਹੋਏ ਸੰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦਾ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਹੀ ਕਰਦਾ। ਵਿਚ-ਵਿਚਾਲੇ ਹਿਮਾਚਲੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਗਦਾ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਦੁੱਧ, ਫਲ, ਮਠਿਆਈ ਆਦਿ ਦਾ ਢੇਰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਜਣੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿੱਜੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਫਿਰ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਰਮਾਇਣ ਦਾ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਗ ਪਾਏ ਗਏ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੰਮਣ, ਮਰਨ, ਵਿਆਹ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਲੰਗਰ ਵਰਤਾਏ ਗਏ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬਣਿਆ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕਥਾਵਾਚਕ ਅਜੇ ਮੰਦਿਰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਹਰਮੋਨੀਅਮ 'ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ