ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਾ ਛੱਡਦੇ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚਰਣ ਪੁਆਉਣ' ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋੜ ਮੋਚੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਦੁਕਾਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਕਥਾਵਾਚਕ ਦਾ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਠਹਿਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ, "ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤਾਂ ਲੰਘੀ ਗਈ, ਉਣ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੈਂਹ ਇਹ, ਇੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾਈ ਬੈਠਾ। ਮਿਨੂੰ ਇਹਦੇ ਚਾਲੇ ਚੰਗੇ ਨੀ ਲਗਦੇ ।"

"ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ। ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ। ਕਹਿ ਦਿਉ 'ਬਈ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇ ਦਿਆਂਗੇ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੂੰ ਇਕ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ- ਅੰਦਰ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਸੇ ਰਾਤ ਕਥਾਵਾਚਕ ਚੁਬਾਰੇ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਬੈਠਾ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਸਮੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਇੰਸ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਝਟਪਟ ਫਰਾਟੇਦਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਲਦਿਆਂ ਨਿਉਟਨ, ਪਾਸਕਲ, ਆਰਕੀਮੀਡੀਜ਼ ਆਦਿ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਇਕਦਮ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਸਲੋਕ ਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰਮਾਇਣ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਚੇਤੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ। ਸਿਮਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਬੀਤੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਉਹ ਇੰਨਾ ਗੋਲਕਾਰ ਸੀ ਕਿ ਝੱਟ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਦੇ ਦਿੰਦਾ।

ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਸ਼ੀਲੀ ਜਿਹੀ ਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਗਰਟ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਥੋਂ ਚਾਹ ਬਣਵਾਈ ਤੇ ਜੇਬ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਗੋਲੀ ਕੱਢ ਕੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਨਿਗਲ ਲਈ ਸੀ। ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਹ ਸਰੂਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਸਰੂਰ ਹੋਰ ਗੂੜਾ ਹੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਹਿਕੀਆਂ-ਬਹਿਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।

"ਦੋ ਦਿਨੋਂ ਕਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੂੰ ਜੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਮੈਂ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਤੇ ਮੁਝੇ ਜਾਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹਤੇ। ਉਨ ਕੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਯਹੀਂ ਮੰਦਿਰ ਮੈਂ ਠਹਿਰ ਜਾਊਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀ ਲੀਏ। ਪਰ ਕਿਆ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦੀਆ ਹੈ ਮੁਝੇ ਗਾਂਵ ਵਾਲੇ ਨੇ। ਸੋਚ ਪੂਛੇ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭੀ ਦਿਲ ਲਗ ਗਿਆ ਹੈ ਯਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਮਣੀਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਯੋਹ। ਯਹਾਂ ਕੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਾ ਕਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਕੀ ਕੁਦਰਤੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਕਾ ਭੀ ਔਰ ਯਹਾਂ ਕੇ ਨਰ ਨਾਰੀਓ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਾ ਭੀ। ਇਕਦਮ ਸਾਧੂ ਪਰਵਿਰਤੀ ਕੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੱਗ ਹੈਂ। ਐਸਾ ਅਤਿਥੀ