

17. ਕੁੱਕੂ ਦੀ ਕੂਕ
ਮੈਂ ਸਰਪੰਚ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੰਡ-ਖੇਡ ਸੀ ਪਰ ਆਉਂਦੀ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਦੂਸਰਾ ਪਹਾੜੀ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਧਾਰੇ-ਧਾਰ ਪਹਾੜੀ ਸਿਖ਼ਰ ਤੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਮਣੀਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਨ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ। ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘਾਟੀ। ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਮਰਜ਼ੀ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਓ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਘਾਟੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ। ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਪੰਛੀ ਤਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੰਗੀਤਮਈ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦੇ। ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾ ਕਰਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਮਿਜਾਇਲ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਵਾ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਸ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਘਾਟੀ 'ਚ ਉਗੇ ਉੱਚੇ ਲੰਮੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖਣਾ, ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿੰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਝਾਤੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਵੀਹ-ਪੰਝੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਖ਼ਿਆਲ, ਯਾਦਾਂ-ਸਿਮਰਤੀਆਂ ਖੁੰਬਾਂ ਵਾਂਗ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਗੁਣਗੁਣੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਂਕੇ ਸੁੱਖ ਭਰਿਆ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੋਂ ਇਹ ਰਸਤਾ ਤੰਗ, ਕੱਚਾ, ਪਥਰੀਲਾ, ਟੇਢਾ-ਮੇਢਾ, ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਦਮੀ ਅੱਗੇ- ਪਿੱਛੇ ਤਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅਗਲ-ਬਗਲ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸਿਉਂ ਕੱਟ ਕੇ ਰਸਤਾ ਚੌੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੋਟਰ ਗੱਡੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲੰਘ ਸਕੇ। ਉਸ ਤੇ ਪੱਥਰ ਤੋੜ ਕੇ ਰੋੜੀ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਅਜੇ ਪ੍ਰੀਮਿਕਸ ਵਿਛਾਉਣੀ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਰੁਕਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਇੰਜ ਇਹ ਰਸਤਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਦਾ ਤਾਂ ਬੰਦਾ, ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਚੱਲਣਾ ਮੁਹਾਲ ਸੀ। ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਲਾਲ ਜਿਹੀ ਪਥਰੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਖਿਸਕ ਆਈ ਸੀ ਰਸਤੇ 'ਤੇ। ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਬਰਸਾਤ ਕਾਰਣ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਗ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਰਸਤਾ ਵੀ ਖੁਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਦੇ ਮੀਲ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਇਕ ਤਿਰਾਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਲਦਾਰ ਸਰਾਲ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਇਸ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਪਹਾੜੀ ਨਾਲ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਆ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਜ ਉਹ ਤੀਸਰੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਰਸਤਾ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੱਪਲ ਤੇ ਆ ਕੇ ਤਿਰਾਹਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਜਗ੍ਹਾ ਕੁਝ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਇਕਦਮ ਹੇਠਾਂ ਤਨੇ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਇਕ ਕੁੱਲੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਦੁਕਾਨ, ਇਹ ਵੀ ਖੂਹ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਵਾਂਗ ਸੁਪਰ ਬਜ਼ਾਰ। ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸੀ ਆਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ