ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਂ ਤੇ ਅਗਲੀ ਪਿਛਲੀ ਕਸਰ ਕੱਢ ਰਾਜਪੂਤੇ ਦੀ।"

"ਨਈ ਜੀ, ਈਆਂ ਨੀ ਹੁੰਗਾ, ਏਹ ਕੁੱਕੂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਐ। ਇਕ ਰਾਜਪੂਤੇ ਦੀ ।

"ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਵੇ ਪਰ ਵਚਨ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਬੱਕੂ ਰਾਜਪੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਣਖ ਵੀ ਰਖਦਾ ਸੀ।

ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਹਫ਼ਤਾ-ਦਸ ਦਿਨ ਉਧਰ ਵੇਰਾ ਨਾ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੱਥ ਕੁੱਕੂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਆ ਜਾਂਦਾ।

"ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਰੱਬ ਨੇ ਮਿਨੂੰ ਤੁਰਨੇ ਫਿਰਨੇ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਈਂ ਛੱਡਿਆ, ਤੁਸਾਂ ਜੇ ਈ ਇਸ ਗਰੀਬੜੇ ਤੇ ਲਾਚਾਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਰ ਲਈ ਲਿਆ ਕਰੋ।" ਉਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਗੱਚ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਡ ਕੇ ਉਸ ਪਾਸ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦਾ।

ਕੁੱਕੂ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਸੀਮ ਭੁੱਖ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਕਿੰਨੇ ਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੋਚ ਕੇ ਰਖਦਾ ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਛੜ ਈ ਕਰ ਦਿੰਦਾ।" ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ ਹੈ. ਏਹ ਦੱਸੋ ਭਲਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਬੀ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਹੁੰਦੀ? ਉਪਰੀ ਕਸਰ ਕੇ ਹੁੰਦੀ? ਏਹ ਜਾਦੂ ਟੰਨੇ ਉਆ ਈ ਭਰੌਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚੀਂ-ਮੁੱਚੀਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬੀ ਹੁੰਦਾ ?

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਪਰ ਕਿਧਰੇ ਨਾ ਕਿਧਰੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਇਸ ਮਗਰਲਾ ਸੱਚ ਜਾਨਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਲੰਚਾ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਅੰਦਰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀਆਂ-ਸੁਣਾਈਆਂ ਕਈ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ। ਮੇਰੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਚੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਰਮ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਵਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਇਹ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ।

ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਹੂ ਵਿਚ ਹੀ ਘਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ ਪਰ ਹਾਂ ਕੁੱਕੂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕੁੱਕੂ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਕੁੱਕੂ ਨੇ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, "ਮਸਟਰ ਜੀ, ਪੋਲ ਮਿਨੂੰ ਰਾਤੀ ਵੇਲੇ ਇਸ ਪਿਪਲੇ ਹੇਠਾਂ