ਦੇ ਅਥਾਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਾਦ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, "ਕਮਾਲ ਐ ਬਈ ਕੁੱਕੂ। ਤੂੰ ਕਿਧਰੇ ਆਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਬੀ ਨਈ। ਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਈ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ। ਤੇਰਾ ਵਾਹ ਵੀ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਰੂੜੀਵਾਦੀ, ਅੰਧ- ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਐ, ਇੰਨਾ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਇਕ ਸਧਾਰਣ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਹੈ।"

"ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੈ ਜੀ।"

"ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਈ।"

"ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਮਿੰਨੂ ਇਕ ਪਾਕੇਟ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੇਈਗੇ ਹੇ ਨੇ, ਉਹੀਓ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਡ ਬਦਲੀ-ਬਦਲੀ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਬਸ ਈਆਂ ਈ ਸੁਣੀ-ਸੁਣਾਈ ਏ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੋਤ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਗਿਆ।"

ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਵੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸਿਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨੇ, ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਦਰ ਉਥੇ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਦੱਸਾਂ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਂਦੇ। ਆਪਣੀਆਂ ਪਰਸਨਲ, ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰਾਬਲਮਾਂ ਲਈ ਕੇ, ਝਗੜੇ ਨਿਪਟਾਉਣ ਤੇ ਸੁਲਝਾਉਣ ਖ਼ਾਤਿਰ ਉਆ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡੇ ਵਿਚ ਪੰਚੰਤ ਬੀ ਐ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਗੇ ਕਈ ਸਿਆਣੇ ਸੁਲਝੇ ਲੋਕੀ ਬੀ ਹੋਗੇ, ਵਿਰੀ ਬੀ ਉਹ ਮੇਰੇ `ਤੇ ਬਿਸਬਾਸ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਦਿਨਾਂ ਬਈ ਏਹ ਕਹਾਣੀ ਐ ਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਤ ਈਆਂ ਹੋਗ।

ਕੁੱਕੂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਇੰਜ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਆਨ ਭੰਡਾਰ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਤੇ ਚੰਗੀ ਬੇਲਬਾਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੁੱਕੂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਦੇ ਸਹੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੋਣਾ ਸੀ ਜਾਂ ਜੱਜ ਹੋਣਾ ਸੀ।"

ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਸਰੀ ਤੇ ਨਵੀਂ ਧੁਨ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਉਣ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਬੀ ਘਟੀ ਜਾਂਦਾ। ਗੀਤ ਈ ਬੜੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਵਾਦੇ ਨੇ। ਜੇਹੜੀ ਮਿਠਾਸ ਪਹਿਲਕੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਥੇ ਜੀ। ਪੁਰਾਣੀ ਈ ਸੁਣਦਾ ਕਈ।" ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣੀ ਬੰਸਰੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਸਰਾਣੇ ਰੱਖੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਉਂ ਕੇ ਧੁਨ ਕੱਢੀ 'ਇਕ ਪਲ ਬਈ ਜਾਣਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ, ਤੇਰੇ